Hiến kế bảo vệ sinh kế cho 65 triệu dân lưu vực Mekong
      E-mail        
Việc xây dựng các đập thủy điện trên sông Mekong và những tác động của thủy điện đối với an ninh về con người, kinh tế, năng lượng, xã hội, không những ảnh hưởng đến hơn 65 triệu người dân trên lưu vực sông Mekong mà đó là sự thay đổi của cả nền văn hóa.

Tại hội thảo “Sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong” do Đại học Cần Thơ, Quỹ Hòa bình và Phát triển Việt Nam tại TPHCM, Trung tâm Nghiên cứu xã hội và Giáo dục Trí Việt phối hợp tổ chức vừa qua tại Cần Thơ, các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước đã cùng bàn thảo những vấn đề này.


 

Bà Tôn Nữ Thị Ninh chia sẻ cùng các diễn giả, nhà nghiên cứu trong phiên thảo luận sâu của chương trình

 

Bài học từ sông Rhine

 

Không những tại ĐBSCL của Việt Nam, tình hình hạn mặn, sụt giảm nước ngọt, do các đập thủy điện, hay biến đổi khí hậu cũng đang diễn ra tại những nước lưu vực sông Mekong như Trung Quốc, Myanmar, Lào, Thái Lan và Campuchia. Trong khi đó, các bên trên lưu vực sông vẫn chưa tìm ra được tiếng nói chung để hài hòa lợi ích quốc gia mình.

 

Trước tình hình đó, nhiều học giả trên thế giới đã “hiến kế” để các nước trong khu vực lưu vực sông Mekong tìm ra hướng giải quyết.  

 

Ông Brian Eyler thuộc trung tâm Stimson (Hoa Kỳ) với nghiên cứu về sự phát triển thủy điện ở Hoa Kỳ cho biết, Hoa Kỳ cũng có rất nhiều đập thủy điện ở phía Tây và phía Đông.

 

Nhưng Hoa Kỳ sử dụng công nghệ lưu trữ nước và sử dụng nhiều hồ chứa có các hệ thống bơm. Và hiện nay Hoa Kỳ không chủ trương phát triển các đập thủy điện mà chuyển sang năng lượng tái tạo. Hiện nay chỉ có khoảng gần 3% các đập tại Hoa Kỳ làm đúng chức năng về thủy điện, còn lại gần 98% những đập còn lại đã thay đổi chức năng rất nhiều. Đó là các đập phục vụ cho du lịch và các hoạt động thể thao dưới nước...

 

Chúng tôi coi năng lượng tái tạo là tương lai, và đồng thời sử dụng công nghệ mới để làm mới các đập này, ông Brian Eyler nói.

 

Trong khi đó, ông Richard Pétris đại diện quỹ FPH cho biết, như các nước châu Âu có chung sông Rhine, cũng từng xảy ra tranh chấp khi không thống nhất được những lợi ích từ các nước. Nhưng hiện nay, các nước chung dòng sống Rhine đang nhìn cùng về một hướng.


 

Ông Richard Pétris đại diện quỹ FPH cho biết, các nước châu Âu cũng xảy ra tranh chấp ở sông Rhine, nhưng hiện nay đã giải quyết thành công

 

“Hiện nay, việc sử dụng nguồn nước sông Rhine phải tuân theo quy định chung của Liên minh châu Âu”.

 

Từ việc giải quyết vì mục đích chung, hài hòa giữa các bên nên con sông trở thành biểu tượng, những chiếc cầu bắc qua sông ở các nước trở thành biểu tượng hài hòa, hòa giải. Và đồng tiền chung châu Âu chúng tôi hiện nay có biểu tượng này”, ông Richard Pétris nói.

 

Từ đó, ông Richard Pétris khẳng định. Sông Mekong cũng là trái tim của Đông Nam Á, và các nước phải tìm ra hướng giải quyết. Các nước phải làm việc cùng nhau và không thể ngừng lại, vì tương lai của khu vực và vì con sông. Hãy đối thoại, hợp tác để tìm ra hướng giải quyết.

 

Cần đưa Trung Quốc vào cuộc

 

Trong khi đó, TS Đào Trọng Tứ - giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển bền vững tài nguyên nước và biến đổi khí hậu cho rằng, Trung Quốc có vai trò quan trọng ở dòng sông Mekong nhưng họ không tham gia trong Uỷ hội sông Mekong dù họ đã là quan sát viên từ năm 1990 đến nay. Vậy làm sao để các bên “lôi” Trung Quốc vào bàn thảo trong vấn đề này.

 

Đồng quan điểm này, GS. Sovachana - phó giám đốc Viện Hợp tác và hòa bình Campuchia khẳng định, các nước không thể nào đấu với Trung Quốc, và cũng không tránh được họ. Vậy phải làm gì để củng cố tăng sức mạnh, tăng vị thế các quốc gia vùng lưu vực sông Mekong trong đối thoại với Trung Quốc?

 



GS. Sovachana - phó giám đốc Viện Hợp tác và hòa bình Campuchia cho rằng nên  tìm cách đưa Trung Quốc ngồi cùng trong cách giải quyết vấn đề ở sông Mekong

 

GS Pou Sovachana, nói, không chỉ người dân ĐBSCL, ngay cả khu vực Biển Hồ, 3 triệu người Campuchia cũng bị ảnh hưởng nặng nề do việc xây dựng các đập thủy điện của Trung Quốc và các nước, không chỉ tạo ra thiệt hại nhãn tiền mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ trong tương lai.

 

Không dùng nước lãng phí

 

Tại phiên thảo luận, ông Nguyễn Thể Hà, công ty Bùi Văn Ngọ cũng cho rằng, nguồn nước của ĐBSCL hiện nay mỗi năm ngoài nước từ các dòng sông thì còn có một lượng mưa rất lớn khoảng 1.500 ml. Với lượng mưa này cũng đủ làm nông nghiệp.

 

Ông Hà dẫn chứng, như Israel, mỗi năm lượng mưa chỉ khoảng 30 – 50ml nhưng họ trở thành một nước nông nghiệp cực mạnh. Vậy tại sao chúng ta không làm được. Theo tôi, chúng ta phải sử dụng nguồn nước một cách tiết kiệm hơn, bắt đầu từ trong suy nghĩ của người dân.

 

GS Nguyễn Ngọc Trân, Nguyên chủ nhiệm Chương trình cấp Nhà nước về “Điều tra cơ bản tổng hợp ĐBSCL” cũng cho rằng, cần phải thay đổi trong nhận thức mà đầu tiên là phải tiết kiệm nước, sử dụng nước hiệu quả cao nhất có thể. Tiếp đến là phải thay đổi nhận thức sống với hiện trạng xâm nhập mặn, biến đổi khí hậu, thay đổi cơ cấu sản xuất…

 

Các quốc gia như Việt Nam, Lào, Campuchia, Myanmar, Thái Lan và Trung Quốc cần có một cơ chế xây dựng nguồn nước, trong đó quyền và lợi ích của mỗi quốc gia phải đi đôi với trách nhiệm và nghĩa vụ đối với cả lưu vực, GS Trân bày tỏ.

 

 

Sông Mekong có chiều dài đứng thứ 12 trên thế giới và thứ 7 trong khu vực châu Á. Lưu lượng nước hàng năm khoảng 457km3. Nguồn nước này đóng vai trò quan trọng đối với khoảng 65 triệu người ở các nước Trung Quốc, Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam.

 

 

Trong bài tiếp theo, web BSA sẽ giới thiệu một số giải pháp được GS. Võ Tòng Xuân và PGS. TS Trần Đình Thiên đưa ra nhằm sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong hiện nay.

 

bài và ảnh Trần Quỳnh


In bài
  Ý kiến của bạn
Họ tên : E-mail (*):
Tiêu đề :
Nội dung ý kiến :
Lưu ý: (*) là bắt buộc nhập
Các tin khác
Xem theo ngày :
Quảng cáo 2nd
Quy trình mang trái dừa ...
 
ĐĂNG KÝ NHẬN BẢN TIN BSA
 
Flash MP3 Player
12 CA KHÚC
Hát về hàng Việt

  QUẢNG CÁO 
Designed & Implementation by VietPho Co., Ltd.