Công nghệ phát triển mạnh hiện nay là “cửa sổ vàng”, là cơ hội rất lớn cho sản phẩm bản địa của Việt Nam.

Chuyên gia Nguyễn Phi Vân – Chủ tịch Công ty Retail & Franchise Asia, Cố vấn về nhượng quyền Chính phủ Malaysia khẳng định như vậy trong một sự kiện do BSA tổ chức mới đây về chủ đề tìm giải pháp giúp sản phẩm bản địa Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

Tài nguyên bản địa – Những cơ hội và thách thức

Hiện nay, với việc công nghệ phát triển mạnh là cơ hội rất lớn cho sản phẩm bản địa, đặc biệt là sản phẩm của Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Theo chuyên gia Nguyễn Phi Vân, nếu thế giới chỉ phát triển theo hình thức bình thường, có lẽ doanh nghiệp, thương hiệu và sản phẩm Việt Nam khó có cơ hội bắt kịp với sự phát triển của các doanh nghiệp nước ngoài.

Lý do đơn giản là các doanh nghiệp quốc tế đã có được nền lịch sử và sự phát triển hàng trăm năm nay. Họ đã đi xa rất nhiều so với doanh nghiệp Việt Nam về kiến thức, trải nghiệm hay mô hình và cách làm.

Chuyên gia Nguyễn Phi Vân – Chủ tịch Công ty Retail & Franchise Asia, Cố vấn về nhượng quyền Chính phủ Malaysia chia sẻ về tài nguyên bản địa tại Hội thảo “Đôi cánh nào để hàng Việt bay ra thị trường thế giới” do Hội DN HVNCLC tổ chức vào ngày 20/2/2019

Tuy nhiên, khi đứng trước ngưỡng cửa của toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, thì hai thế lực này cộng hưởng với nhau sẽ tạo ra một cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp nhỏ.

Đặc biệt, các doanh nghiệp bản địa trên toàn thế giới có thể hội nhập vào nền kinh tế thế giới rất dễ.

Bởi vì thứ nhất là khi chúng ta nói về số hóa thì tự nhiên thị trường bị mất biên giới về địa lý chúng ta thường thấy. Thị trường bây giờ có thể thấy rất rộng lớn trên mạng và tức thì, cho nên chỉ cần một quảng cáo ở Bến Tre chẳng hạn thì chỉ cần 30 giây, thậm chí vài giây, chúng ta đã có đối tượng xem những thông tin đó trên toàn thế giới.

Đây là sự đột biến trong việc mở rộng thị trường. Thứ hai là tất cả những gì mọi người cần biết, cần nghe, cần thấy thông tin của bất kỳ khu vực nào, lãnh thổ nào, sản phẩm nào đều có thể lục tìm được trên mạng internet nhanh chóng.

Chính vì vậy cho nên sự hào hứng của người tiêu dùng trên thế giới về sản phẩm bản địa ngày càng tăng lên. Chuyên gia Nguyễn Phi Vân chia sẻ.

Nhờ công nghệ, các sản phẩm từ tài nguyên bản địa sẽ có cơ hội được người tiêu dùng quốc tế biết đến nhanh chóng

Đối với người tiêu dùng, hiện thế giới không còn dành riêng cho hàng hóa do một doanh nghiệp sản xuất, nó là những cái có hình hài rất khác nhau, màu sắc khác nhau hay những câu chuyện rất khác nhau từ nhiều vùng đất khác nhau, vùng đất bản địa khác nhau. Vì vậy, chúng ta thấy rằng, càng ngày có nhiều về sự hào hứng và sự quan tâm của người tiêu dùng thế giới về sản phẩm bản địa.

Với những chuyển động hay như vậy thì khoảng cách của doanh nghiệp Việt, thương hiệu Việt, sản phẩm Việt so với thế giới có cơ hội rút ngắn lại rất nhanh. Đó là nhờ vào cách sử dụng công nghệ, hiểu biết về nhu cầu, tinh thần của người tiêu dùng trên toàn thế giới.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể tạo ra những sản phẩm ở Bến Tre và xuất đi trực tiếp đến các thị trường quốc tế mà không phải suy nghĩ đến việc phát triển theo các kênh truyền thống như ngày xưa.

Ở thế kỷ này, đây là cửa sổ vàng và cơ hội quá lớn đối với các doanh nghiệp bản địa nếu chúng ta biết tận dụng cơ hội đó để phát triển hàng hóa bản địa của mình.

Sản phẩm bản địa trước những cơ hội mới nhờ vào công nghệ số đang phát triển mạnh hiện nay

Giải pháp 

Chuyên gia Nguyễn Phi Vân chia sẻ rằng, ở các quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới mà chị tham gia làm cố vấn thì hầu như quốc gia nào cũng có chiến lược, những kế hoạch triển khai mang tầm Quốc gia.

Có nghĩa là làm như thế nào để sản phẩm mang mô hình, thương hiệu của doanh nghiệp bản địa đến với thị trường thế giới một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Ở Việt Nam thì chúng ta chưa nhìn thấy sự chuyển động này từ phía Chính phủ để có thể thực hiện việc này hiệu quả hơn. Tuy nhiên, đứng ở góc độ một người làm kinh doanh thì doanh nghiệp Việt cần nghĩ về cách tiếp cận và đưa ra những mô hình kinh doanh phải khác biệt. Nếu doanh nghiệp làm được chuyện này thì sẽ đi rất nhanh.

chuyên gia Nguyễn Phi Vân – Chủ tịch Công ty Retail & Franchise Asia, Cố vấn về nhượng quyền Chính phủ Malaysia

Ví dụ như doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp bản địa thường rất giỏi về sản phẩm, giỏi về các thông tin cũng như lịch sử phát triển của sản phẩm mình. Nhưng họ thiếu rất nhiều thứ khác ví dụ như branding như thế nào cho thị trường thế giới về online.

Doanh nghiệp rất thiếu về chuyện sử dụng mô hình kinh doanh như thế nào và thế kỷ 21, nó không còn một mô hình nữa, nó là những mảnh ghép rất khác nhau.

Nếu doanh nghiệp có một sản phẩm, vùng nguyên vật liệu, doanh nghiệp đó có thể tạo ra nhiều dịch vụ khác nhau, nhiều dòng sản phẩm khác nhau, nhiều mô hình dịch vụ khác nhau để tiếp cận thị trường thế giới. Đây là khác biệt so với việc doanh nghiệp chỉ tạo ra một sản phẩm nào đó và tìm cách để đưa sản phẩm đó ra thị trường thế giới.

Cách tư duy của doanh nghiệp là phải tư duy theo kiểu mô hình. Như vậy thì doanh nghiệp cần có người hỗ trợ, người mentor về tầm nhìn xa từ những thị trường trên thế giới đã trải nghiệm. Người hỗ trợ đó phải hình dung ra được rằng, từ một tài nguyên bản địa hiện có của doanh nghiệp thì có thể tạo ra được bao nhiêu mô hình để tiếp cận thế giới dễ dàng nhất. Đây cũng là điều doanh nghiệp Việt Nam rất thiếu.

Điều thứ 3 mà chuyên gia Nguyễn Phi Vân nói tới là không sợ thiếu nguồn vốn. Nếu nói về nguồn vốn và dòng tiền thì trong xã hội có rất nhiều.

Hiện bà Phi Vân đang làm việc với 11 hiệp hội nhà đầu tư thiên thần khắp Châu Á – Thái Bình Dương, tất cả những nhà đầu tư này đang tìm dự án để đầu tư.

“Không phải là nguồn vốn mà cách chúng ta tiếp cận nguồn vốn đó như thế nào để nhà đầu tư nhìn thấy tiềm năng từ mô hình. Tôi nghĩ là đối với doanh nghiệp Việt Nam có lẽ phải thay đổi tư duy không làm một mình nữa mà phải mở mang tư duy. Tôi chỉ làm sản phẩm nên sẽ làm tốt việc đó và như vậy thì những mảnh ghép còn lại mà tôi đang thiếu thì phải tìm ở đâu?”, bà Phi Vân nói.

Một là tìm ở những nhà đầu tư, hai là tìm ở những người đồng sáng lập ra một doanh nghiệp mới, có kinh nghiệm trải nghiệp trong ngành đó để cùng phát triển tài nguyên bản địa”. Tôi nghĩ đây mới là bài toán khó nhất đối với doanh nghiệp Việt chứ không phải bài toán chúng ta có tiềm năng, tiền để phát triển hay không.

Người Việt Nam và doanh nghiệp Việt quen làm một mình và thiếu sự cộng tác. Tuy nhiên, chìa khóa trong thế kỷ 21 là “Cộng tác”. Nếu không cộng tác với nhóm người khác, với những doanh nghiệp khác, với nhà đầu tư thì chắc chắn không bao giờ tận dụng được cơ hội vàng hiện nay. Chuyên gia Nguyễn Phi Vân nhấn mạnh.

Nghĩ ngay đến tiêu chuẩn quốc tế 

Vị Chủ tịch Công ty Retail & Franchise Asia cho rằng: Thị trường thế giới từ năm 2019 đến 2030 có 5 chuyển động chính. Một trong số đó là chuyển động về dân số, giá trị của người tiêu dùng.

Bởi vì doanh nghiệp toàn cầu cần xác định về thế hệ người tiêu dùng số, thế hệ thiên niên kỷ. Đây là những người quan tâm đến xã hội, đến môi trường, quan tâm đến thế giới, đến hành tinh…

Chính vì vậy mà từ đó, khi doanh nghiệp sản xuất ra bất kỳ một sản phẩm nào đó, điều đầu tiên phải nghĩ đến là phải đảm bảo được chất lượng về xanh, sạch, về sức khỏe, an toàn mang tầm quốc tế.

Doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp bản địa không thể chỉ nghĩ đến việc sản xuất sản phẩm chỉ phục vụ cho thị trường Việt Nam. Nếu tư duy của doanh nghiệp vẫn nghĩ rằng sẽ tạo ra một sản phẩm, một mô hình để kinh doanh ở Việt Nam là đã tự thua ngay tại đây. Doanh nghiệp thua ngay từ khi vừa mới suy nghĩ.

Thị trường hiện nay không có biên giới và tất cả các doanh nghiệp khác trên thế giới cùng ngành sẽ vào Việt Nam để cạnh tranh. Do đó, doanh nghiệp Việt không còn lựa chọn để bảo vệ khu đất của mình, mà buộc phải nâng cấp để cạnh tranh với các doanh nghiệp trong khu vực và trên thế giới. Và như thế, ngay ngày đầu tiên nghiên cứu ra sản phẩm, doanh nghiệp phải nghĩ ngay đến tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên.

Bài & ảnh: Anh Tuấn