Ngày 14/3 tại TP. HCM, Câu lạc bộ phóng viên kinh tế thuộc Trung tâm BSA đã có buổi sinh hoạt định kỳ với chuyên đề Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) – những điều cần biết.

Tại đây, hai diễn giả là luật sư Vũ Xuân Hưng, Phó Trưởng phòng Pháp chế – Trọng tài thuộc VCCI chi nhánh TPHCM và ông David Thanh Giang, Việt kiều Canada, chuyên gia tư vấn về CPTPP đã nhấn mạnh đến nội dung xuất xứ hàng hóa và lộ trình thuế quan.

Xuất xứ hàng hóa và lộ trình thuế quan chiếm gần 80% nội dung CPTPP

Luật sư Vũ Xuân Hưng cho biết, hiệp định CPTPP có tổng cộng 30 chương, trong đó có 2 chương về xuất xứ hàng hóa và lộ trình ưu đãi thuế quan, chiếm khoảng 80% dung lượng toàn hiệp định.

Theo luật sư Vũ Xuân Hưng, so với các hiệp định thông thường, CPTPP xóa bỏ ngay hoặc có lộ trình cắt giảm ngắn về thuế quan.

Trong khi 10 hiệp định thương mại ở Việt Nam thuế quan đã xuống tới chân dốc nhưng CPTPP đang ở đầu dốc. Vì vậy các doanh nghiệp cần cân nhắc so sánh lợi thế khi xuất nhập khẩu. Và doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ, so sánh các ưu đãi thuế quan từ các hiệp định mà Việt Nam đã có trước đó để có sự lựa chọn đúng đắn nhất.

Trong 11 nước tham gia CPTPP, mỗi nước đều có những cam kết riêng, cắt giảm thuế quan cho hàng hóa có xuất xứ từ các nước thành viên giảm dần theo từng năm.

Luật sư Vũ Xuân Hưng, Phó Trưởng phòng Pháp chế – Trọng tài thuộc VCCI chi nhánh TPHCM

Ông Hưng lưu ý các doanh nghiệp cần có sự tương quan so sánh với các hiệp định khác, vì trong CPTPP có một số quốc gia thành viên của ASEAN (Malaysia, Singapore, Brunei). Những nước này có với Việt Nam Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Ngoài ra còn nhiều Hiệp định đa phương với các nước khác, như ASEAN – Hàn Quốc, với Úc, New Zealand, Nhật Bản…

“Tất cả các hiệp định trên đều có những lộ trình thuế quan. Nếu doanh nghiệp xuất hàng từ Việt Nam qua Nhật Bản, có thể lựa chọn giữa việc đáp ứng yêu cầu trong CPTPP hay các yêu cầu trong các Hiệp định mà Việt Nam đang thực hiện.

Hay nếu Việt Nam đã thực hiện Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) và tận dụng ưu đãi thuế đã bằng 0%, mà CPTPP cao hơn thì nên chọn AANZFTA”, vị Phó Trưởng phòng Pháp chế – Trọng tài thuộc VCCI chi nhánh TPHCM dẫn giải.

“Nên phải so sánh hai loại thuế đó, thuế nào thấp thì chọn”.

Mặt khác, khi so sánh xong mức thuế phải xem điều kiện được hưởng mức thuế này, trong CPTPP yêu cầu như thế nào, có cao hơn các điều kiện trong những hiệp định khác hay không?

Ông Hưng cũng cho biết thêm, không có một quy tắc xuất xứ chung cho ngành hàng cụ thể mà theo từng mã hàng, số hàng, tên hàng cụ thể. Cụ thể như hàng nông sản, có nhiều loại hàng nông sản, hàng chế biến, sơ chế… mỗi quy định hàng nông sản khác nhau có một tiêu chuẩn khác nhau.

Cùng nhận định như ông Hưng, ông David Thanh Giang, Việt kiều Canada, chuyên gia tư vấn về CPTPP khẳng định, trong CPTPP vấn đề nguồn gốc xuất xứ là quan trọng nhất.

Ông David Thanh Giang, Việt kiều Canada, chuyên gia tư vấn về CPTPP

Còn về vấn đề sở hữu trí tuệ, chuyên gia David Thanh Giang cho rằng, Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn bởi nguồn nhân lực chưa chuẩn bị kịp cho vấn đề này.

Bàn về việc hiện nay, một số nước đang muốn tham gia trong CPTPP, trong đó có Thái Lan, ông David Thanh Giang nhận định: Hiện nay, Nhật Bản đầu tư nhiều ở Thái Lan về công nghiệp ô tô, đó là phần mạnh của Thái Lan. Nếu sau này Thái Lan tham gia trong CPTPP, Nhật Bản có thể sử dụng phụ kiện từ Thái.

Trong khi đó, Thái Lan và Việt Nam có nhiều mặt hàng tương đồng, các mặt hàng Thái Lan rẻ hơn Việt Nam, mẫu mã đẹp nên rất cạnh tranh với Việt Nam. Và hai nước cũng cạnh tranh với nhau về FDI.

Dù vậy, ông Giang cũng cho rằng, Thái Lan tham gia CPTPP, thì doanh nghiệp Việt Nam có thể dùng phụ kiện của Thái Lan để đáp ứng được vấn đề về nguồn gốc xuất xứ, vì CPTPP cho phép dùng sản phẩm của các nước trong nội khối.

Bài, ảnh: Trần Quỳnh