Bình luận thị trường: Tiến và thoái trong bán lẻ qua hai sự kiện

Theo Tường Vân (TGTT) | 08:34 17/05/2018

Tự phân tích và nhìn nhận mình đã có bước đi vội vàng, tức là... sai, chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc công ty CP đầu tư Thế giới Di động (MWG) Nguyễn Đức Tài cho thấy ông là người làm ăn có bản lĩnh, giữa tình hình nhiều nhà kinh doanh tung tin giả hay giấu giếm những “bước lỡ” của mình. Trong buổi gặp gỡ các nhà phân tích quý 1, ông Nguyễn Đức Tài thừa nhận: Chiến lược đưa Bách hoá Xanh thọc sâu vào các khu dân cư là việc “hơi vội vàng”. “Đó là chủ đích hơi vội vàng, khi thương hiệu chưa đủ mạnh mà bạn phủ quá sớm”, ông Tài chia sẻ.

 

 

Sự kiện 1. Thất bại tạm thời của Bách hoá Xanh trong việc mở rộng nhanh chuỗi cửa hàng.

 

Bộ Công Thương và BSA vừa tiến hành một cuộc kết nối thị trường rất khác: Nhà tổ chức gửi danh sách cho cả nhà cung cấp cũng như nhà phân phối lựa chọn trước, rồi các cuộc gặp tay đôi với tên DN cụ thể được xướng lên, diễn ra từng vòng như kêu đấu giá. Ảnh: TLBSA

 

Kết thúc quý 1/2018, Bách hoá Xanh lỗ EBITDA (thu nhập trước lãi vay và khấu hao) ở mức 60 tỷ đồng, phải đóng cửa ba cửa hàng, ngưng kế hoạch triển khai bảy cửa hàng. Chiến lược mở rộng cũng đã giảm từ 1.000 cửa hàng, xuống chỉ còn 500 cửa hàng.

 

Giới chuyên môn bán lẻ nhắc, chỉ ba tuần trước đó, Thế giới Di động cho biết, khi thông báo ngưng việc thu tóm chuỗi cửa hàng dược phẩm Phúc An Khang: “Doanh nghiệp đặt mục tiêu đến cuối năm 2018, chuỗi siêu thị mini Bách hoá Xanh sẽ bao phủ khu vực TP.HCM với tổng số từ 800 – 1.000 cửa hàng (hiện nay có 300). Đồng thời, công ty đã lên kế hoạch rót thêm 3.000 tỷ nhằm phát triển chuỗi bán lẻ này”.

 

Tuy nhiên, dù có sự cập rập vậy, tôi (người viết) vẫn thiên về hướng tin rằng cái lõi điều hành, thực chất bên trong, Bách hoá Xanh vẫn ổn.

 

Vì sao? Trong tất cả các nhà bán lẻ hiện nay, nếu có ai đủ tư cách nói về “ứng dụng công nghệ phục vụ bán hàng tốt” thì theo tôi, chỉ có Thế giới Di động. Họ đã chuyển được nhiều kinh nghiệm tốt từ bán lẻ hàng công nghệ cao, sang bán rau củ. Hệ thống dữ liệu lớn (Big data) họ xử lý tốt, cung cấp ngược trở lại cho nhà cung cấp đưa ra giải pháp bán hàng khá ổn.

 

Những yếu tố nền tảng mà Bách hoá Xanh làm được là: hạ tầng công nghệ thông tin cho bán lẻ cực kỳ tốt (có thể quản lý và khai thác dữ liệu hiệu quả, mang lại lợi ích và tin tưởng cho nhà cung cấp), các kiến thức về quản lý cửa hàng bán lẻ, hệ thống logistics để cung ứng hàng hoá trên diện rộng.

 

Mới đây họ chia sẻ với nhà cung cấp là họ đang nghiên cứu triển khai chương trình nhận diện khuôn mặt, khi khách hàng bước vào cửa hàng. Các nhà cung cấp tin vào hệ sinh thái các giải pháp bán hàng của họ, do hệ thống ứng dụng công nghệ của họ đủ mạnh.

 

Sự kiện 2. Đẩy mạnh xuất khẩu hàng thông qua các hệ thống siêu thị quốc tế.

 

Một số doanh nghiệp TP.HCM cũng đang bàn tán việc bộ Công thương và trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA) vừa tiến hành một cuộc kết nối thị trường, rất khác với những lần ký kết đồng loạt giữa hàng mấy trăm nhà cung cấp với vài hệ thống siêu thị. Lần này là nhà tổ chức gửi danh sách cho cả hai phía lựa chọn trước, cả nhà cung cấp cũng như nhà phân phối, rồi các cuộc gặp tay đôi với tên doanh nghiệp (DN) cụ thể được xướng lên, diễn ra từng vòng như kêu đấu giá. Hiệu quả là chính chứ không phải số lượng cuộc kết nối.

 

Giới chuyên môn cũng bàn luận về xuất khẩu hàng Việt Nam vào thị trường quốc tế, thông qua chuỗi siêu thị quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam. Câu hỏi đầu tiên được đặt ra là: Các nhà bán lẻ quốc tế có muốn làm điều này hay không? Câu trả lời chắc chắn là có. Do bài toán lợi nhuận thôi. Vì hiện nay, đa số sản phẩm Việt Nam là nông sản, hàng tiêu dùng, may mặc… chứ chẳng phải hàng công nghệ điện tử hay có yếu tố an ninh gì để ngại cả. Họ muốn mua để xuất, vậy còn lại là hàng Việt mình “bán” được không?

 

Hiện nay, khách quan mà nói thì hàng hoá Việt được họ chấp nhận bán trong chuỗi siêu thị của họ (hoạt động tại Việt Nam, bán cho người Việt Nam), thì tiêu chuẩn chất lượng cũng phù hợp với người Việt và giá cũng theo mức Việt Nam.

 

Nói chung, họ tạm gác các tiêu chuẩn quốc tế để phù hợp thị trường Việt Nam.

 

Nhưng bây giờ đem hàng Việt về thị trường Mỹ, EU, các nước Đông Á thì khác. Muốn tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu của họ, hàng Việt buộc phải “có tiêu chuẩn quốc tế phù hợp”. Ngoài ra, còn phải đảm bảo nguồn cung ổn định, dồi dào, có tính bền vững, đặc biệt khâu thiết kế bao bì, quy cách sản phẩm cũng phải thay đổi, phù hợp với thị hiếu thị trường toàn cầu.

 

Cần biết hiện nay, nhà bán lẻ thế giới “lãnh đủ” mọi trách nhiệm khi hàng siêu thị bán ra có vấn đề, vì vậy, họ phải cực kỳ thận trọng khi lựa sản phẩm, doanh nghiệp Việt vào chuỗi siêu thị của họ.

 

Nhà xúc tiến “có tâm” là BSA nên giúp cả hai bên giảm “khoảng trống gây khó” là thiếu tiêu chuẩn quốc tế này. BSA nên đàm phán thẳng với các hệ thống siêu thị quốc tế, cùng phát triển bộ tiêu chí Hàng Việt Nam chất lượng cao – Chuẩn hội nhập, để là bên thứ ba trong hệ sinh thái chất lượng, chứng nhận tính tuân thủ tốt của DN với các tiêu chuẩn quốc tế. Và nên bắt đầu từ thị trường Đông Nam Á, ASEAN, châu Á rồi hãy đi xa hơn. Phối hợp ba tổ chức: nhà sản xuất, nhà phân phối và đơn vị xúc tiến BSA, việc hợp tác xuất khẩu sẽ thuận lợi hơn, nhanh mà vững chắc hơn.

 

Tình hình thị trường bán lẻ Việt Nam ngày càng rõ: cạnh tranh giữa các DN phân phối châu Á. Các DN châu Âu rút gần hết (hiện chỉ có Auchan đang phát triển). Thực tế nên nhìn nhận hệ thống phân phối Việt Nam thua họ về hệ thống toàn cầu, kinh nghiệm quản lý và cả nguồn lực tài chính. Như vậy, không còn cách nào khác hơn là phải nỗ lực để cạnh tranh từng ngày. Và lại phải chú ý, hiện giờ, đa số cán bộ quản lý của họ đều là người Việt mình làm từ A – Z, chỉ có CEO, hoặc một hai vị trí chủ chốt là người nước ngoài. Những chi tiết và vận hành đều do Việt Nam nắm, qua đó thấy người Việt giỏi, học nhanh, tại sao các doanh nghiệp bán lẻ Việt mình không thuê hay huấn luyện cho đội ngũ này?

 

Tóm lại, việc kết nối cho có số lượng cũng cần khi bắt đầu. Nhưng sau đó, cần giải quyết căn cơ ba yếu tố còn thiếu và yếu của hàng Việt, với các giải pháp phù hợp bằng cách phối hợp các nguồn lực chuyên nghiệp và kiên trì.

 

Theo Tường Vân (TGTT)

 

NÊN ĐỌC

Đăng ký email để nhận các thông tin mới nhất