Hội thảo: “Từ thương chiến Mỹ – Trung đến EVFTA: Doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội như thế nào?” do Hội DN HVNCLC và Câu lạc bộ doanh nghiệp dẫn đầu LBC tổ chức vừa diễn ra ngày 16/7 tại TP.HCM. Tại đây, ông Nestor Sherbey – Chuyên gia của Liên minh Tạo Thuận lợi Thương mại Toàn Cầu (GTFA), cho rằng trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn chưa có hồi kết và Hiệp định EVFTA vừa mở ra, DN Việt Nam phải chuẩn bị đầy đủ thông tin chính xác về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm để có thể tham gia cuộc chơi với Mỹ và các nước châu Âu

Hãy là “Made by Vietnam”

Theo ông Nestor Sherbey, DN Việt Nam nên mạnh dạn đăng ký trước để chứng minh hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ đúng là hàng hóa có xuất xứ Việt Nam để giảm bớt rủi ro khi hải quan Mỹ kiểm tra.

“Các trang thương mại điện tử lớn như Amazon, Alibaba… hiện đã phổ biến, doanh nghiệp Việt Nam cần tiếp cận, với điều kiện sản phẩm phải tốt, chất lượng cao và phải chứng minh được sản phẩm đảm bảo an toàn, cung cấp thông tin chi tiết về thử nghiệm, công bố chất lượng sản phẩm… Nếu doanh nghiệp chọn đường tắt, bỏ qua một số công đoạn bắt buộc, sẽ không thể “lọt cửa” kiểm soát khi xuất khẩu”, ông Nestor Sherbey cho biết.

Đồng tình điều này, bà Magdalena Krakowiak – Phó chủ tịch Hiệp hội DN Trung và Đông Âu tại Việt Nam bổ sung thêm: Thay vì cạnh tranh về giá cả, DN Việt Nam nên nâng cao giá trị sản phẩm, đi vào thị trường ngách, sản xuất những sản phẩm đặc trưng riêng để bớt cạnh tranh hơn.

ông Nestor Sherbey tại hội thảo
Bà Magdalena Krakowiak có những chia sẻ hữu ích cho DNVN

Nhưng bà Magdalena Krakowiak cũng nêu ra một số thách thức với DN Việt Nam, đó là vấn đề về quyền của người lao động và bảo vệ môi trường.

“Nếu Việt Nam không cải thiện thì rất khó đạt được những kết quả có lợi khi hiệp định thực thi”.

“Còn đối với hàng thực phẩm, người tiêu dùng châu Âu chuộng thực phẩm đông lạnh, rã đông xong dùng ngay mà không phải qua chế biến cầu kỳ. Họ thích sản phẩm hữu cơ, lành mạnh, bảo vệ môi trường. DN Việt Nam nếu nắm bắt, sản xuất được những sản phẩm thực phẩm theo tiêu chí trên, sẽ xuất khẩu hiệu quả”, bà Magdalena Krakowiak nói.

TS Vũ Thành Tự Anh – Giám đốc trường Chính sách công và Quản lý Fulbright chia sẻ tại hội thảo

Cảnh giác hàng “quá cảnh”.

Cũng tại hội thảo, TS. Vũ Thành Tự Anh – Giám đốc trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng đã trình bày chủ đề về thương chiến Mỹ – Trung và những vấn đề Việt Nam cần lưu ý, trong đó hàng Trung Quốc “quá cảnh” đặt biệt quan tâm.

“Cần có những cuộc điều tra, khảo sát về hàng Trung Quốc “quá cảnh” Việt Nam”, TS. Vũ Thành Tự Anh nhấn mạnh: “Một số ngành hàng Trung Quốc trước đây có thể xuất sang Mỹ với thuế suất thấp, giờ chịu thuế suất trừng phạt, nên họ tìm đường sang Mỹ theo cách khác”.

“Đó là lý do chúng ta đặt “nghi vấn” một số mặt hàng có sự tăng trưởng đột biến về xuất khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam và từ Việt Nam sang Mỹ”, TS Tự Anh nói.

TS. Vũ Thành Tự Anh

Đồng quan điểm này, ông Nestor Sherbey cho rằng, quan trọng với Việt Nam là phải làm rõ vấn đề về truy xuất nguồn gốc, bởi hải quan Hoa Kỳ bằng nhiều cách khác nhau có thể biết doanh nghiệp có làm ăn chân chính hay không.

Để khắc phục điều này, theo TS Tự Anh, Việt Nam cần đối thoại rõ ràng với chính quyền Mỹ và Trung Qquốc, để đảm bảo các bên cùng nhận thức được vấn đề. Phía doanh nghiệp, cần cảnh báo, để tránh chỉ nhìn thấy mối lợi trước mắt mà quên đi tai hại lâu dài.

Về mặt luật pháp, cần có thêm biện pháp thi hành, theo dõi, giám sát, để đảm bảo quá trình hàng Trung Quốc “quá cảnh” Việt Nam không tạo ra thay đổi đáng kể theo hàng hóa khác nhằm được công nhận hàng có xuất xứ Việt Nam.

Theo TS Vũ Thành Tự Anh, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung Quốc có những tác động ngắn hạn và trung hạn với Việt Nam. Điển hình như giảm xuất khẩu và tăng nhập khẩu từ Trung Quốc về các mặt hàng nội thất, hàng điện tử. Do đó, Việt Nam có thể đón đầu làn sóng điều chỉnh đầu tư ra khỏi Trung Quốc, đặc biệt trong các ngành máy móc thiết bị cơ khí, điện – điện tử.

 

Bài Trần Quỳnh, ảnh: Anh Tuấn