Đặc điểm của người tiêu dùng (NTD) hiện nay là ngày càng mạo hiểm, muốn khám phá và có nhiều trải nghiệm mới, và đây chính là chìa khoá cho sự phát triển ngành thực phẩm và đồ uống vào năm 2019.

Hội DN.HVNCLC có buổi biểu diễn hai món ăn Việt theo hướng bản địa, tốt cho sức khỏe với các nguyên liệu bình dị: gạo, nước mắm, khoai và rau gia vị, do đầu bếp đoạt giải “Chiếc thìa vàng” Trần Ngọc Nghĩa và Nguyễn Văn Bông thực hiện.

Thế giới đang kết nối mạnh mẽ, đã khiến NTD ở mọi lứa tuổi hiểu biết nhiều hơn về các nền văn hoá khác, góp phần tăng trưởng 35% con số các sản phẩm mới đưa ra trong năm 2017 và 2016. “Thích tìm tòi, khám phá và trải nghiệm” là xu hướng dẫn đầu danh sách mười xu hướng hàng đầu của Innova Market Insights cho năm 2019. Sau đây là bản lược dịch mười xu hướng này.

1. NTD thích phiêu lưu

Ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống đang ngày càng tập trung vào việc làm hài lòng NTD ưa cái mới và ưa mạo hiểm. NTD đang di chuyển ra khỏi vùng “an toàn” của họ để khám phá những hương vị táo bạo hơn và trải nghiệm thực phẩm từ nhiều góc độ. Ẩm thực đang tập trung vào việc cung cấp cảm giác mạnh, thường được kết hợp với một yếu tố bất ngờ.

2. Vương quốc thực vật

Thị trường dựa trên thực vật không có dấu hiệu chậm lại. Các công ty và thương hiệu đang phủ xanh danh mục đầu tư của họ để cung cấp cho NTD thêm nhiều lựa chọn, dựa trên thực vật trong chế độ ăn uống của họ. Đối với nhiều người, nhấn mạnh thực vật là để đạt được sự cân bằng lành mạnh và bền vững giữa thịt và rau, thay vì áp dụng cách lựa chọn cực đoan chỉ một thứ.

3. Tìm các loại protein thay thế

Khi nhiều NTD quan tâm đến sức khoẻ và sự bền vững, thực phẩm thay thế sẽ gia tăng. 50% NTD Mỹ cho rằng, sức khoẻ vẫn là lý do số một để họ mua thực phẩm thay thế, với một trong hai NTD Mỹ cho biết sức khoẻ là lý do để họ mua các sản phẩm thay thế cho bánh mì, thịt hoặc sữa. Việc tìm kiếm các protein thay thế đã dẫn đến việc sử dụng đậu đen, đậu lăng, đậu Hà Lan, gạo, các loại hạt, đậu xanh, và thậm chí cả côn trùng, làm nguyên liệu protein cho thực phẩm. Xu hướng ăn chay, tức dùng hầu hết thực vật đang ngày càng phát triển, không phải do niềm tin tôn giáo, mà là do ý chí muốn giảm khí thải nhà kính của công nghệ chăn nuôi, giết mổ và giảm tiêu dùng thịt động vật, cũng tốt cho sức khoẻ và thiên nhiên. Ăn chay trở thành một hình thức ăn uống tốt cho sức khoẻ, chứ không phải để tu hành.

4. Lựa chọn xanh

Ngành công nghiệp thực phẩm đang ngày càng cam kết trước kỳ vọng của khách hàng về tính bền vững. Họ đảm bảo phát triển sản phẩm và bao bì bền vững với một loạt các sáng kiến. Điều này bao gồm giảm chất thải thông qua các thành phần tái chế và tái chế sau tiêu dùng, cũng như cải thiện khả năng phân huỷ sinh học và ứng dụng công nghệ mới, chẳng hạn viên nang có thể phân huỷ và mực thực vật.

5. Ăn vặt: sự xuất hiện dứt khoát một ngành thực phẩm chuyên biệt và mạnh

Đối với hầu hết NTD, ăn vặt là một phần của cuộc sống hàng ngày và luôn luôn như vậy. Tuy nhiên, điều đang thay đổi là cách mọi người nghĩ về ăn vặt và những gì được coi là một bữa ăn nhẹ. Ăn vặt không còn là lựa chọn bổ sung, mà là dịp cuối cùng. Đây là trọng tâm của sự đổi mới trong tất cả các loại thực phẩm và đồ uống, có mức tăng trưởng trung bình hàng năm của thực phẩm và đồ uống toàn cầu tăng 10%, với hướng dùng thực phẩm khô ăn liền, tức đồ ăn vặt trong năm năm qua (CAGR 2013 – 2017).

Một gian hàng quy mô lớn của Thái, đề cao khẩu vị tốt cho sức khỏe.

6. Cá nhân hoá mạnh mẽ trong ẩm thực

Nhờ kỹ thuật và công nghệ cao ứng dụng trong sản xuất kinh doanh ẩm thực, sự phát triển rộng lớn chưa từng có của ngành công nghiệp, cùng sự phát triển của ngành hoạt động bán lẻ đi kèm, đã tạo điều kiện để việc lựa chọn món ẩm thực của từng cá nhân được tập trung hơn.

7. Trở lại mối quan tâm chất xơ

Năm 2019, có sự quay lại về vai trò của chất xơ, vì cấu trúc bữa ăn thay đổi và lợi ích của NTD cũng theo hướng ứng dụng chất xơ nhiều hơn.

8. NTD quan tâm hơn đến yếu tố dinh dưỡng chứ không chỉ chú ý đến “khoái khẩu”

Ngày nay NTD tin yếu tố dinh dưỡng sẽ hỗ trợ tốt cảm xúc an tâm và nhiều cảm hứng lành mạnh khác.

9. Nhận thức của NTD trẻ

Hàng loạt công ty khởi nghiệp trong ngành công nghiệp này đang đẩy mạnh hoạt động, và đang cạnh tranh thắng lợi ngay cả khi đương đầu các công ty quy mô lớn, kinh nghiệm lâu năm lại đang lúng túng về chiến lược trước tình thế nhiều thay đổi. Sức mạnh bản địa được đề cao. Đầu tư khởi nghiệp vào ngành này đang tăng và mang lại nhiều cảm hứng mới cho ngành kinh doanh này.

Đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa tại hội chợ Thaifex 2019.

10. Kết nối nền tảng số và những tiến bộ về công nghệ

Những tiến bộ này cho phép NTD tiếp cận gần hơn với độ am hiểu cao hơn khi chọn lựa sản phẩm ẩm thực. Họ tiếp cận ở trình độ cao hơn nhờ sự minh bạch và kiến thức được phổ biến rộng rãi. NTD tham gia trực tiếp vào hoạt động ngành. Nhiều nhãn hiệu thông minh ra đời. Vai trò quan trọng của kỹ thuật blockchain.

Tóm lại, nếu ThaiFex 2018 có sự nổi bật của hai công nghệ mới trong chế biến thực phẩm là lên men và sấy lạnh, thay cho các hình thức chế biến xưa cũ, mà nếu không chú ý thì thường lại không tốt cho sức khoẻ là: nướng và chiên xào, thì năm nay, kết quả điều tra cho thấy vai trò tác động của kỹ thuật số và công nghệ mới khá rõ.

Nếu có dạng thức mới của thực phẩm được nhấn mạnh thì đó là thức ăn vặt, thứ thực phẩm khô ăn liền đang lên ngôi do thay đổi của nếp sống công nghiệp hiện đại ngày càng rõ: di chuyển nhiều, ngồi cả ngày ở văn phòng, không có điều kiện đi chợ mua rau cải tươi, và không có thời gian chế biến tỉ mỉ. Ẩm thực lại trở thành một thú vui, ăn ít mà trải nghiệm nhiều, ít chất đường, bột, béo và tăng chất tươi (sấy lạnh, sấy đông khô, sấy thăng hoa cho phép dùng sản phẩm khô mà vẫn… tươi) đồng thời phải định hướng tốt về bảo vệ thiên nhiên, môi trường, không tàn hại thiên nhiên.

Tại hội chợ quốc tế ThaiFex 2019, công ty nghiên cứu thị trường Innova Market Insights công bố kết quả một nghiên cứu công phu về mười xu hướng mới trong ẩm thực thế giới 2019. Đây là một công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu, có cơ sở dữ liệu lớn nhất thế giới cho ngành công nghiệp thực phẩm, và khách hàng là các công ty hàng đầu về nguyên liệu thực phẩm và sản xuất đã thành công trong ngành FMCG/CPG năng động. “Không hẹn mà gặp”, trong lần tham dự ThaiFex năm nay, đoàn doanh nghiệp Việt Nam với Vinamit, Cỏ May… cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp đã mang đến hội chợ những sản phẩm rất riêng của Việt Nam, đậm chất “tài nguyên bản địa” nhưng lại hợp thời, hợp xu hướng. Chẳng hạn nước mắm truyền thống Khải Hoàn kho quẹt ăn với cơm nấu từ gạo Long Châu, Cỏ May, hay chả Cỏ May làm từ bột cá nguyên chất cùng nước xốt Tây Bắc… đã quyến rũ khách năm châu!

Kim Hạnh tổng hợp (theo TGHN)