Nông dân Lê Văn Phước ở Lấp Vò, Đồng Tháp hỏi rằng, hiện nay ông đang bón phân hóa học và cho năng suất cao, vậy khi chuyển qua phân hữu cơ thì năng suất có cao được như thế không? Và nếu như thế có được coi là sản xuất gạo hữu cơ, gạo sạch, gạo an toàn không?

Rất nhiều những nội dung, câu hỏi liên quan đến sản xuất lúa hữu cơ, an toàn được kỹ sư Hồ Quang Cua, Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới chia sẻ trong chương trình “Nông nghiệp an toàn” trên đài truyền hình Vĩnh Long vừa qua.

Kỹ sư Hồ Quang Cua kiểm tra cây lúa

Kỹ sư Hồ Quang Cua giải thích, sản xuất hữu cơ là một chuỗi chứ không phải “xỉa” ngang mà thành được. Bởi tiêu chuẩn hữu cơ rất nghiêm ngặt, không có chuyện kiểu như “đốt cháy giai đoạn” được.

Mặt khác khi năng suất bón phân hóa học cao mà chuyển qua phân hữu cơ thì năng suất khó bằng được. Và cũng không thể chứng nhận được là sản xuất theo hữu cơ.

Mặt khác, nhiều người sản xuất theo cách truyền thống mấy mươi năm nay và giờ vẫn nói là truyền thống, nhưng lại không biết rằng, mức độ hóa học tăng bao nhiêu lần qua mấy mươi năm đó.

“Thực ra chúng ta đang chuyển biến từ từ mà chúng ta không hay”.

Còn đối với những HTX đang trồng lúa theo VietGAP, muốn tiến lên hữu cơ, kỹ sư Hồ Quang Cua khuyên, nên tiến một cách từ từ không vội vàng.

Một khu vực canh tác lúa ST24 theo quy trình hữu cơ

“Làm VietGAP người ta cho bón phân hóa học, mình nên thay dần bằng những sản phẩm hữu cơ. Phân hữu cơ trên thế giới nhập khẩu giá rất rẻ, mua về bón để đất tích lũy hữu cơ. Bởi khi hàm lượng cacbon trong đất lên đến mức độ nào đó canh tác hữu cơ mới hiệu quả”.

“Tức là tiềm năng về sự phì nhiêu của đất càng ngày càng tăng lên”.

Mặt khác, có rất nhiều chất thay thế chất hóa học. Muốn hiểu về những chất thay thế bằng hữu cơ này, nông dân hay HTX nên có sự tư vấn của đơn vị có chuyên môn.

Ông Cua dẫn chứng, như con sâu bình thường xịt thuốc nó sẽ chết, nhưng lấy dầu dinh hương xịt thì về nhà áo quần của mình đến ngày hô sau còn thơm. Tại sao chúng ta không dùng nó để xịt?…

Bằng những biện pháp, cách làm trên, theo thời gian, sự tích lũy hữu cơ sẽ tăng, độc chất trong đất giảm đi, lúc này có thể làm hữu cơ được.

“Tại sao ở vuông tôm chúng tôi làm ngay năm đầu tiên quốc tế chứng nhận hữu cơ liền. Vì ở vuông tôm không có tồn dư độc chất, tổ chức đánh giá Control Union đã kiểm định và chứng nhận cho chúng tôi”, kỹ sư Hồ Quang Cua nói.

Sản phẩm gạo hữu cơ ST24 gây tiếng vang ở những hội thi gạo ngon thế giới

Kỹ sư Hồ Quang Cua cho biết, “chúng tôi có thực nghiệm và thấy rằng, với những hộ nông dân làm tốt theo quy trình hướng dẫn, hoàn toàn đạt được 6 tấn lúa tươi/hec ta ở vuông tôm cho sản phẩm gạo hữu cơ ST 24.

Ông Cua cho hay, khi sản xuất hữu cơ, ở khâu lưu không thì công ty kiểm định họ kiểm soát rất kỹ.

“Sẽ không có chuyện sản xuất được 10 tấn mà chúng ta bán được 50 tấn. Bởi nếu không kiểm soát kỹ thì chính công ty tư vấn cũng bị xử lý, nên là họ kiểm soát rất gắt gao trong các khâu”.

Vị kỹ sư được phong danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới cũng khuyên các hộ nông dân, hợp tác xã khi làm gạo hữu cơ, gạo an toàn, phải có tên giống ngoài bao bì, bởi tên giống ảnh hưởng đến sở thích của khách hàng khi mua.

Còn theo tiến sĩ Nguyễn Thanh Mỹ, giám đốc công ty cổ phần RYNAN AgriFoods khuyên, người nông dân muốn có chứng nhận hữu cơ, hãy canh tác luân canh, đừng làm thâm canh. Và nên để rơm rạ lại ruộng để nó phân hủy từ từ, đồng thời sử dụng phân bón vô cơ…

Tháng 11/2017, tại Hội nghị quốc tế lần 9 về mua bán gạo, do tổ chức The Rice Trader (Tổ chức thương mại gạo) tổ chức tại Ma Cao, trước các chuyên gia ẩm thực nổi tiếng của thế giới, gạo đặc sản Sóc Trăng (ST24) có những phẩm chất vượt trội như: ngắn ngày, hạt gạo dài, trắng trong, dẻo cơm, thơm thoảng hương lá dứa…đã được chọn và vinh danh là một trong ba loại gạo ngon nhất theo tiêu chuẩn gạo ngon thế giới.

Bài, ảnh: Trần Quỳnh