Theo bà Nguyễn Thị Xuân Yến, chuyên gia phát triển bền vững của BSA, bên cạnh việc đón đầu các xu hướng tiêu dùng mới, doanh nghiệp Việt Nam cần sớm xây dựng năng lực sử dụng AI một cách có trách nhiệm để bảo đảm sự phát triển bền vững của thương hiệu trong kỷ nguyên số.
Nhận định này được bà đưa ra tại cuộc hội thảo và triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 năm 2026, do Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao (HVNCLC) và Trung tâm BSA tổ chức ngày 5/6 tại TP.HCM.
Từ năm 2018 đến nay, bà Xuân Yến liên tục tham gia Thaifex, đây là triển lãm thực phẩm và đồ uống hàng đầu châu Á, đồng thời theo dõi các nghiên cứu của những tổ chức dự báo xu hướng tiêu dùng quốc tế. Theo bà Yến, năm 2026 đánh dấu sự chuyển dịch rõ nét trong hành vi người tiêu dùng, từ việc tìm kiếm sản phẩm đơn thuần sang nhu cầu về những trải nghiệm toàn diện hơn cho sức khỏe, cảm xúc và chất lượng sống.
Theo bà Xuân Yến, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ phổ biến trong hoạt động marketing, xây dựng thương hiệu và truyền thông. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này không nên chỉ dừng lại ở mục tiêu gia tăng hiệu quả kinh doanh mà cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn về trách nhiệm xã hội và đạo đức truyền thông.
Bà Yến cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, cần đánh giá toàn diện cả lợi ích lẫn những tác động có thể phát sinh từ việc sử dụng AI trong hoạt động branding và marketing.
Một trong những vấn đề được chuyên gia lưu ý là tính minh bạch khi sử dụng AI trong quảng cáo và truyền thông. Doanh nghiệp cần chủ động công khai việc ứng dụng AI trong sản xuất nội dung hoặc các hoạt động nhắm mục tiêu khách hàng, đồng thời tránh để thuật toán vô tình tạo ra hoặc khuếch đại những định kiến xã hội.
Theo bà Yến, các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người bệnh hoặc nhóm thu nhập thấp cần được bảo vệ tốt hơn trong môi trường truyền thông số. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến việc đo lường và giảm thiểu những tác động tiêu cực mà các thuật toán có thể tạo ra đối với người tiêu dùng.
Từ thực tế đó, bà đề xuất xây dựng các chương trình đào tạo và hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm dành cho doanh nghiệp, xem đây là một trong những năng lực mới cần được chuẩn bị song song với các yêu cầu về chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
👉 Người tiêu dùng đang tìm kiếm nhiều hơn một sản phẩm
Bên cạnh câu chuyện công nghệ, bà Nguyễn Thị Xuân Yến cũng chia sẻ những xu hướng nổi bật của ngành thực phẩm và đồ uống toàn cầu nhìn từ Hội chợ quốc tế Thaifex 2026 mới đây mà bà tham dự.
Theo bà, người tiêu dùng đang chuyển từ việc quan tâm đơn thuần đến dinh dưỡng sang tìm kiếm những giải pháp toàn diện cho sức khỏe thể chất, tinh thần và cảm xúc.
Một trong những xu hướng nổi bật là “Powerhouse Protein” – protein không còn chỉ gắn với nhu cầu phát triển cơ bắp mà trở thành nền tảng cho nhiều lợi ích khác như tăng cường năng lượng, hỗ trợ miễn dịch, cải thiện khả năng tập trung và nâng cao chất lượng sống.
Bà Yến nói “Tại nhiều quốc gia châu Á, các sản phẩm giàu protein vẫn đang được người tiêu dùng quan tâm mạnh mẽ. Trong khi đó, tại các thị trường phương Tây, xu hướng nghiên cứu và khuyến khích tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn ngày càng rõ nét hơn. Sự giao thoa giữa hai xu hướng này đang mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp phát triển các dòng sản phẩm cân bằng dinh dưỡng và đáp ứng nhu cầu sức khỏe toàn diện”.
Song song đó là xu hướng chăm sóc sức khỏe đường ruột, sự phát triển của các loại đồ uống chức năng, thực phẩm có nguồn gốc thực vật và những sản phẩm được thiết kế cho từng nhu cầu cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.
“Người tiêu dùng hiện nay không chỉ mua sản phẩm mà còn tìm kiếm những trải nghiệm và cảm xúc mà sản phẩm mang lại. Các yếu tố về kết cấu, hương vị, cảm giác thưởng thức hay khả năng tạo ra những khoảnh khắc thư giãn ngày càng có vai trò quan trọng trong quyết định mua sắm”, bà Yến nói.
👉 Xu hướng tiêu dùng thực dụng lên ngôi
Một điểm đáng chú ý khác là người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong chi tiêu.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, khách hàng không dễ dàng bị thuyết phục bởi các thông điệp quảng bá đơn thuần mà yêu cầu nhiều bằng chứng hơn về chất lượng, nguồn gốc, tính bền vững và những giá trị thực mà sản phẩm mang lại.
Xu hướng “Justified Choices”, những lựa chọn có cơ sở đang thúc đẩy doanh nghiệp phải chứng minh được cam kết của mình thông qua các tiêu chuẩn, chứng nhận, khả năng truy xuất nguồn gốc và sự minh bạch trong toàn bộ chuỗi giá trị.
Theo bà Xuân Yến, một trong những thay đổi lớn của thị trường hiện nay là sự dịch chuyển từ mô hình phát triển khép kín sang đổi mới sáng tạo mở.
Nếu trước đây doanh nghiệp có xu hướng giữ kín công thức, công nghệ và các hoạt động nghiên cứu phát triển, thì hiện nay ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu, startup, chuyên gia và các đối tác trong chuỗi giá trị để cùng tạo ra sản phẩm mới.
“Đổi mới sáng tạo không còn là cuộc chơi của riêng một doanh nghiệp mà là sức mạnh của cả hệ sinh thái”, bà Yến nhận định.
Xu hướng này đang thu hút lượng vốn đầu tư rất lớn trên thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống, đồng thời giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tiếp cận tốt hơn những nhu cầu mới của thị trường.
👉 Cơ hội cho doanh nghiệp Việt từ tài nguyên bản địa
“Việt Nam sở hữu nguồn nguyên liệu bản địa phong phú, đa dạng và giàu bản sắc. Nếu doanh nghiệp biết đầu tư vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm xanh và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng không chỉ ở thị trường trong nước mà còn tại khu vực và quốc tế”, bà Yến chia sẻ.
Các nguyên liệu như dừa, trái cây nhiệt đới, thảo dược, sản phẩm lên men hay các đặc sản vùng miền hoàn toàn có thể được nâng cấp thành những sản phẩm hiện đại, đáp ứng các xu hướng tiêu dùng mới của thế giới.
Là người theo dõi nhiều hoạt động khởi nghiệp xanh từ Trung tâm BSA nhiều năm, bà Yến cho rằng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt không nằm ở việc sao chép những mô hình đã thành công ở nước ngoài mà nằm ở khả năng kết hợp giữa tài nguyên bản địa, đổi mới sáng tạo, công nghệ và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
“Điều quan trọng không phải là chạy theo mọi xu hướng, mà là lựa chọn đúng xu hướng phù hợp với năng lực của mình để phát triển”, bà Yến nhấn mạnh.
👉 Chi tiết Cuộc thi Khởi nghiệp xanh 2026: >> https://bsamedia.vn/cuoc-thi-khoi-nghiep-xanh-2026/
T.Quỳnh
