Sáng 18/4, trong khuôn khổ chương trình Study Tour Khởi Nghiệp Xanh tổ chức tại Lâm Viên Gia Trang (Đà Lạt), hơn 20 doanh nghiệp khởi nghiệp xanh và doanh nghiệp đạt danh hiệu HVNCLC đã có dịp lắng nghe những chia sẻ truyền cảm hứng từ ông Kim Tae Kon, nhà sáng lập thương hiệu kim chi “Ông Kim’s” tại Việt Nam.
Tại buổi giao lưu, ông Kim kể lại hành trình hơn 30 năm gắn bó với Việt Nam qua một câu chuyện nhiều thăng trầm, khởi nghiệp ở độ tuổi không còn trẻ, trải qua không ít lần thất bại, rơi vào cảnh trắng tay nơi quê nhà, rồi quay trở lại Việt Nam gần như từ con số 0 để gây dựng nên một thương hiệu kim chi quen thuộc với người tiêu dùng.
Ông Kim mở đầu bằng một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Bạn bao nhiêu tuổi?”. Khi biết phần lớn người tham dự đang ở độ tuổi 20–30, ông nói, “Tôi đã sống ở Việt Nam 33 năm rồi”.
Hơn ba thập kỷ đó là một hành trình không hề bằng phẳng. Trước khi có Kimchi Ông Kim, ông từng thử sức trong nhiều lĩnh vực như quảng cáo, xuất bản, tổ chức sự kiện. Và kết quả, như chính ông thẳng thắn thừa nhận, thất bại, rồi lại thất bại.
“Tôi phá sản nhiều lần. Nhưng tôi không muốn đi làm thuê. Tôi luôn muốn làm chủ”, ông Kim nói.
Trong khi bạn bè cùng thời làm việc tại những tập đoàn lớn như Samsung, LG hay Hyundai, có sự nghiệp ổn định, thì ông Kim lại chọn một con đường khác, tự mình khởi nghiệp, dù không có tiền và cũng không có gì đảm bảo.
Ông gọi đó là “DNA khởi nghiệp”, một sự thôi thúc bên trong khiến người ta không chấp nhận an toàn, mà luôn muốn tự tạo ra con đường riêng.
Người đi trước làn sóng đầu tư và “mỏ vàng” quảng cáo ngoài trời
Ông Kim đến Việt Nam vào thời điểm mà nhiều người cho là “liều lĩnh”. Nhưng chính ông lại nhìn thấy cơ hội.
Khi các tập đoàn lớn như Samsung, LG, Daewoo, Panasonic, Sony bắt đầu đổ vào Việt Nam, nhu cầu quảng bá thương hiệu tăng mạnh. Ông nhanh chóng nắm bắt xu hướng, thành lập công ty quảng cáo ngoài trời, lĩnh vực còn rất mới mẻ lúc bấy giờ.
Ông là một trong những người tiên phong đưa công nghệ bảng quảng cáo hiện đại, đặc biệt là đèn neon, từ Hàn Quốc vào Việt Nam. Những bảng quảng cáo lớn xuất hiện khắp nơi, đặc biệt là khu vực chợ Bến Thành, vị trí vàng của TP.HCM.
“Tôi nhìn đâu cũng thấy tiền”, ông kể lại.
Đó là giai đoạn ông thành công, kiếm được nhiều tiền và tưởng như đã tìm được con đường đúng đắn.
Cú sụp đổ từ khủng hoảng và 5 năm “trắng tay”
Nhưng kinh doanh không bao giờ chỉ đi lên. Khủng hoảng tài chính châu Á 1997–1998 đã thay đổi tất cả. Các doanh nghiệp Hàn Quốc lần lượt rút khỏi Việt Nam. Dù không bắt buộc phải về nước, ông Kim vẫn quyết định quay lại Hàn Quốc, một quyết định mà sau này ông gọi là sai lầm.
“Tôi mang tiền về Hàn Quốc. Nhưng sau 5 năm, tôi trở thành người không có gì”, ông Kim nhớ lại.
Tại quê nhà, ông liên tục thất bại. Để tồn tại, ông phải bán hàng vỉa hè, từ găng tay, đồ da, đến cả đồ lót phụ nữ.
Ông Kim nói, “Tôi giống như một người ăn mày. Không có tiền, không có nhà. Tôi phải ở nhờ bạn bè, người thân, và đó là giai đoạn thấp nhất trong cuộc đời minh”.
75 USD và quyết định quay lại Việt Nam
Bước ngoặt đến vào năm 2004, khi ông nhận được một lời khuyên từ bà Nguyễn Thị Kim Hạnh.
Ông quyết định trở lại với đúng 75 USD trong túi. Ông đã nghĩ, một người nước ngoài, với 75 USD, xuống sân bay Tân Sơn Nhất. Làm sao để sống?, ông đặt lại câu hỏi mà chính mình từng đối mặt.
Ông thuê một căn phòng nhỏ trên đường Võ Văn Tần, sống những ngày giản dị với cơm tấm, phở vỉa hè, ngồi trên những chiếc ghế nhựa nhỏ.
Nhưng chính trong hoàn cảnh đó, một cơ hội mới xuất hiện.
Từ hũ kimchi trong căn phòng nhỏ đến hệ thống siêu thị
Một lần, bạn bè Việt Nam đến chơi và ăn hết kimchi mà ông mua từ nhà hàng. Điều đó khiến ông nhận ra, người Việt có thể thích món ăn này.
Cùng thời điểm, làn sóng văn hóa Hàn Quốc bắt đầu lan rộng. Phim Hàn Quốc xuất hiện dày đặc, khơi gợi sự tò mò về kimchi, món ăn quen thuộc trong các bộ phim nhưng lại chưa phổ biến tại Việt Nam. Ông Kim nhìn thấy cơ hội.
Không có kinh nghiệm, ông tự học cách làm kimchi qua internet, sách vở và thử nghiệm suốt 4 tháng. Khi thành công, ông mang khoảng 20 hộp sản phẩm đến chào bán tại siêu thị Maximark.
Ông hồi hộp theo dõi từng giờ.
“Mỗi lần quay lại, tôi thấy vài hộp biến mất. Tôi tự hỏi người Việt thật sự ăn kimchi của tôi sao?”, ông Kim cho hay.
Nhưng đó là tín hiệu tích cực bởi từ 20 hộp, ông tăng lên 40, rồi gấp đôi mỗi ngày. Kimchi Ông Kim nhanh chóng có mặt tại nhiều siêu thị, từ TP.HCM lan ra các tỉnh thành. Chỉ trong thời gian ngắn, sản phẩm đã phủ rộng thị trường.
Khởi nghiệp ở tuổi 50, điều đặc biệt là ông bắt đầu hành trình kimchi khi đã 50 tuổi.
“Khi tôi làm kimchi ở Việt Nam, bạn bè ở Hàn Quốc nói tôi điên. Tôi chưa từng làm thực phẩm, chưa từng vào nhà máy kimchi”, ông kể.
Nhưng ông không dừng lại.
“Startup là sáng tạo. Người khác nghĩ bạn sẽ thất bại. Nhưng nếu bạn thành công, đó chính là startup”.
“Gả con gái” cho tập đoàn lớn và một cái kết trọn vẹn
Sau 10 năm phát triển, thương hiệu Kimchi Ông Kim trở nên nổi tiếng và thu hút sự chú ý của các tập đoàn lớn.
Tập đoàn CJ của Hàn Quốc đã nhiều lần đề nghị mua lại. Ban đầu, ông từ chối. Nhưng sau nhiều lần thương lượng, ông đồng ý chuyển nhượng sau một năm đàm phán.
“Tôi nghĩ giống như gả con gái cho một gia đình tốt hơn”, ông Kim nói.
Đó là cách ông kết thúc hành trình khởi nghiệp của mình, một cách trọn vẹn.
Sau khi thoái vốn, ông chuyển sang hỗ trợ các startup và sinh viên. Nhưng rồi đại dịch Covid-19 đến, ông cùng vợ rời TP.HCM lên Đà Lạt và bắt đầu một cuộc sống hoàn toàn khác.
Không kinh doanh, không áp lực. Bây giờ tôi không làm gì cả. Chỉ sống cùng vợ.
Rồi ông hỏi những bạn trẻ trong khán phòng: “Bạn nghĩ như vậy có hạnh phúc không?” Khởi nghiệp không cần hoàn hảo, chỉ cần dám làm
Xuyên suốt câu chuyện, ông Kim nhấn mạnh một điều, khởi nghiệp không bắt đầu từ kế hoạch hoàn hảo, mà từ hành động. Người khởi nghiệp là người làm ngay. Không chờ đợi quá lâu.
Từ một người trắng tay với 75 USD, đến nhà sáng lập một thương hiệu nổi tiếng, rồi rời đi khi đang ở đỉnh cao, hành trình của ông Kim là minh chứng rõ ràng cho một điều: Cơ hội luôn tồn tại. Nhưng chỉ dành cho những người đủ dũng cảm để bắt đầu lại.
Trước đó, buổi chiều ngày 17/4, cũng tại Lâm Viên Gia Trang, ông Hà Quốc Phong – Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện Tân Hoàn Cầu, một trong những doanh nghiệp HVNCLC tham gia đồng hành nhiều năm liền trong Cuộc thi Dự án Khởi nghiệp Xanh đã có những chia sẻ thẳng thắn tại Study Tour Khởi Nghiệp Xanh, xoay quanh những trăn trở rất thực tế trong quá trình vận hành và phát triển doanh nghiệp:
Trong quá trình làm, khó khăn lớn nhất của tôi hiện nay liên quan đến việc tìm kiếm đối tác cùng chí hướng. Khi đã hoạt động trong một ngành nghề có sẵn nền tảng, việc tìm được những người có chung tầm nhìn, cùng đam mê để đồng hành và phát triển lâu dài là điều không dễ.
Tôi cũng từng nghĩ đến phương án tiếp tục duy trì cái cũ, đồng thời xây dựng thêm một hướng đi mới để phát triển song song. Tuy nhiên, đây vẫn là một bài toán khiến tôi trăn trở.
“Có thể làm được, nhưng giống như nhiều anh chị khởi nghiệp ở đây, việc vừa giữ vững nền tảng hiện tại, vừa mở rộng sang một hướng mới là điều không hề đơn giản. Và đó chính là điều tôi đang suy nghĩ nhiều nhất”, ông Hà Quốc Phong nói.
