Sáng 26/6, tại khách sạn Orchids Sài Gòn, Câu lạc bộ Doanh nghiệp dẫn đầu (LBC) tổ chức chương trình Café sáng với chủ đề “Cuộc thống trị của AI và cách mà chủ doanh nghiệp giành lại thế chủ động”. Chương trình có sự tham gia chia sẻ của bà Nguyễn Phi Vân – chuyên gia nhượng quyền, doanh nhân, nhà đầu tư thiên thần và ông Phạm Quốc Đăng Khoa (Khoa Phạm) – Giám đốc Sản phẩm, Trung tâm R&D của Nvidia ở Vietnam, cùng đông đảo lãnh đạo doanh nghiệp là thành viên Câu lạc bộ LBC.
Gần ba giờ đồng hồ, hai diễn giả cùng các doanh nhân đã chia sẻ nhiều câu chuyện xoay quanh những bài toán rất thực, là làm sao tăng doanh thu, giảm chi phí, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao năng lực quản trị bằng AI.
Từ một người “không biết công nghệ” đến việc xây dựng cả hệ thống quản trị bằng AI
Tự nhận mình là “một bà già không biết công nghệ”, bà Nguyễn Phi Vân kể rằng chỉ vài tháng trước, bản thân gần như chưa từng sử dụng AI ngoài việc đọc tin tức, và bà đã đến với AI từ con số không.
Bà Phi Vân cho hay, hai tuần đầu chỉ để làm quen với các công cụ. Sau đó, bà bắt đầu giải những bài toán thực của chính mình.
Là nhà đầu tư của nhiều doanh nghiệp, bà Phi Vân cho hay, bà trăn trở nhất không phải là thiếu dữ liệu mà là không nhìn thấy dữ liệu đúng lúc. Mỗi sáng muốn biết doanh nghiệp vận hành ra sao đều phải gọi điện, gửi email, chờ báo cáo. Đến khi số liệu được tổng hợp thì nhiều quyết định đã chậm.
Từ bài toán đó, hàng loạt bảng tổng hợp dữ liệu quản trị được xây dựng bằng AI để theo dõi doanh thu, chi phí, tồn kho, tiến độ dự án, dòng tiền… theo thời gian thực. Không còn những bản báo cáo cuối ngày hay cuối tuần, toàn bộ dữ liệu đều được cập nhật ngay khi phát sinh.
“Hầu như mọi việc đều được chính tôi xây dựng thông qua AI, dù hoàn toàn không có nền tảng lập trình”, bà Phi Vân nói.
Theo bà Phi Vân, nếu trước đây doanh nghiệp phải bỏ ra hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn USD để thuê đơn vị công nghệ phát triển các nền tảng quản trị thì nay nhiều việc có thể được thực hiện chỉ bằng khả năng đặt đúng câu hỏi cho AI mà thôi.
Một câu chuyện khác được bà Nguyễn Phi Vân chia sẻ, đó là một startup được thành lập từ năm 2019 với mục tiêu phát triển nền tảng công nghệ toàn cầu. Khi ấy, doanh nghiệp cần khoảng 1,2 triệu USD vốn đầu tư ban đầu để xây dựng hệ thống. Tuy nhiên, sau đại dịch COVID-19, dự án phải dừng vì không gọi được vốn.
Đầu năm 2026, sau khi nhìn lại toàn bộ mô hình dưới góc nhìn AI, các nhà sáng lập quyết định khởi động lại dự án. Lần này, thay vì cần hơn một triệu USD, startup chỉ còn cần khoảng 100.000 USD để bắt đầu.
Không chỉ tiết kiệm đáng kể chi phí, thời gian phát triển sản phẩm cũng được rút ngắn khi AI đảm nhận phần lớn công việc vốn trước đây cần cả đội ngũ kỹ sư.
Từ đây, bà Phi vân cho rằng, tư duy phải thay đổi. Không phải tuyển người trước rồi nghĩ xem AI hỗ trợ gì, mà hãy để AI làm trước, con người bổ sung sau.
“AI sẽ không thay thế con người, nhưng đối thủ biết dùng AI sẽ thay thế chúng ta”
Trong khi đó, ông Khoa Phạm trong phần chia sẻ của mình đặt ra câu hỏi: Liệu AI có thay thế con người? Theo ông Khoa Phạm, đây là một câu hỏi phổ biến nhưng chưa đúng trọng tâm. Bởi AI sẽ không thay thế hoàn toàn con người, nhưng những đối thủ của doanh nghiệp biết sử dụng AI thì họ sẽ thay thế những doanh nghiệp không biết sử dụng AI.
Theo ông Khoa Phạm, khoảng cách giữa các doanh nghiệp hiện nay không nằm ở việc ai sở hữu công cụ tốt hơn, mà nằm ở việc ai xác định đúng bài toán cần giải quyết. Ông Khoa cho rằng sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp là nghĩ đến AI trước rồi mới tìm xem có thể ứng dụng ở đâu.
Trong khi đó, cách tiếp cận đúng phải đi ngược lại. Doanh nghiệp cần tự hỏi: Đâu là vấn đề đang làm mất doanh thu? Khâu nào đang gây lãng phí chi phí? Quy trình nào khiến việc ra quyết định chậm?… Khi xác định đúng bài toán, công nghệ phù hợp sẽ xuất hiện.
Ông Khoa Phạm nhìn nhận, ở giai đoạn hiện nay, AI nên được xem như một đội thực tập sinh rất giỏi, làm việc nhanh, không biết mệt, xử lý được khối lượng dữ liệu khổng lồ nhưng vẫn cần con người kiểm tra, đặc biệt trong những quyết định quan trọng. Ông Khoa Phạm cũng lưu ý AI vẫn có thể tạo ra những thông tin không chính xác nếu thiếu dữ liệu hoặc ngữ cảnh. Vì vậy, doanh nghiệp không nên giao toàn bộ quyền quyết định cho AI mà cần xây dựng cơ chế kiểm chứng phù hợp.
Cuối cùng ông Khoa Phạm nhấn mạnh, “khoảng cách lớn nhất không nằm ở công nghệ. Khoảng cách lớn nhất nằm ở việc doanh nghiệp có chọn đúng bài toán để AI giải quyết hay không”.
Những trăn trở rất thật từ doanh nghiệp Việt
Trong chương trình, nhiều doanh nghiệp cũng trực tiếp chia sẻ những bài toán mình đang gặp phải.
Ông Nguyễn Đức Hạnh – Giám đốc CNTT Tập đoàn Thiên Long, cho biết doanh nghiệp đang có rất nhiều nhu cầu ứng dụng AI. Đó là tự động hóa các quy trình lặp lại giữa các phòng ban; phân tích và dự báo doanh số, hàng tồn kho, xu hướng tiêu dùng; tối ưu chi phí; cũng như ứng dụng AI trong nhà máy để kiểm soát chất lượng, dự báo bảo trì thiết bị và nâng cao năng suất sản xuất…
Theo ông Hạnh, Thiên Long đã ứng dụng AI trong quản trị tri thức nội bộ. Giai đoạn tiếp theo doanh nghiệp mong muốn AI tham gia sâu hơn vào các mô hình phân tích và dự báo, giúp lãnh đạo ra quyết định nhanh và chính xác hơn.
Trong khi đó, là một doanh nghiệp trong ngành dược, bà Phạm Thị Xuân Hương – Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm OPC, cho rằng điều doanh nghiệp cần nhất là khả năng tổng hợp và xử lý dữ liệu phục vụ điều hành.
Theo bà, dữ liệu hiện vẫn còn phân tán ở nhiều hệ thống. Nếu AI có thể kết nối và xử lý theo thời gian thực, lãnh đạo sẽ có thêm cơ sở để ra quyết định nhanh hơn về thị trường, sản xuất, nghiên cứu phát triển cũng như vận hành.
Đặc biệt, trong lĩnh vực R&D dược phẩm, AI mở ra cơ hội rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu sản phẩm mới nếu doanh nghiệp có nguồn dữ liệu đủ lớn và đủ sạch.
“Tuy nhiên, tôi lại băn khoăn và quan tâm không kém là vấn đề bảo mật dữ liệu, một trong những rào cản khiến nhiều doanh nghiệp còn dè dặt khi triển khai AI”, bà Hương nói.
Trao đổi thêm về vấn đề này, ông Khoa Phạm cho biết đây cũng là xu hướng chung trên thế giới. Nhiều tập đoàn dược phẩm lớn đang hợp tác với Nvidia để phát triển các mô hình AI hỗ trợ nghiên cứu thuốc, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu và đưa sản phẩm mới ra thị trường.
Phát biểu tại sự kiện, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, cho biết thời gian tới Câu lạc bộ LBC sẽ thay đổi cách tổ chức các buổi sinh hoạt.
Thay vì mời những chuyên gia thiên về học thuật, câu lạc bộ sẽ ưu tiên những người đang trực tiếp ứng dụng AI trong công việc để chia sẻ kinh nghiệm thực chiến. Theo bà Hạnh, điều doanh nghiệp cần lúc này là học từ những người đang sử dụng AI mỗi ngày để giải quyết các bài toán cụ thể.
Một số hình ảnh:
