Những ngày đầu tháng 9/2018, câu chuyên trứng gà Ba Huân phải cầu cứu lãnh đạo Chính phủ nhằm giải thoát mình ra khỏi quỹ đầu tư VinaCaptital gây sự chú ý trong cộng đồng doanh nghiệp Việt. Sau đó, VinaCapital và Ba Huân thống nhất ký kết thỏa thuận chấm dứt việc đầu tư. Nguyên nhân do trong bản tiếng Anh, VinaCapital đưa tỉ suất hoàn vốn đầu tư (IRR) của mình quá cao là 22%/năm, gần gấp ba lần lãi suất vay vốn ngân hàng.

Các diễn giả trong phần tọa đàm của hội thảo về M&A

Câu chuyện trên đây cho thấy rằng, trong M&A và gọi vốn, rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công cho hai bên. Cụ thể, trong chương trình Coffee Talk với chủ đề: “M&A và gọi vốn – tận dụng cơ hội – phát triển và dẫn đầu” ngày 7/6, do Câu lạc bộ doanh nghiệp dẫn đầu – LBC  phối hợp cùng công ty Grant Thornton tổ chức, nhiều vấn đề được các diễn giả đưa ra bàn thảo nhằm giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư có “cuộc hôn nhân” hạnh phúc.

“Hai sổ”

Hiện nay, không ít doanh nghiệp Việt Nam ở dạng hai sổ, vấn đề này ảnh hưởng như thế nào đến nhà đầu tư khi họ muốn “bơm tiền” cho doanh nghiệp.

Về vấn đề này, bà Phạm Minh Loan, Phó giám đốc công ty Quản lý quỹ VinaCapital cho hay, nhà đầu tư ở Việt Nam khi đầu tư sẽ đưa ra lộ trình để doanh nghiệp thu hẹp về một sổ. Còn nhà đầu tư quốc tế, họ khó chấp nhận chuyện hai sổ.

Bà Phạm Minh Loan, Phó giám đốc công ty Quản lý quỹ VinaCapital

Đồng quan điểm này, bà Nguyễn Thị Vĩnh Hà, Phó tổng giám đốc, giám đốc tư vấn doanh nghiệp công ty Grant Thornton Việt Nam chia sẻ, nhà đầu tư đến từ những quốc gia có quản trị doanh nghiệp tốt, rõ ràng, minh bạch họ không chấp nhận hai sổ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Hào, công ty luật TNHH Quốc Tế Việt Nam (Vilaf – Hồng Ðức) cho rằng, khi gọi vốn phải chuẩn bị trước xem đối tác muốn gì, mình có gì… những điểm này phải được dự liệu trong hợp đồng để tránh việc tranh chấp sau này…

“Nếu không chuẩn bị trước, cuộc hôn nhân mà doanh nghiệp không có quyền lựa chọn sẽ rất đau khổ”, ông Hào nói.

Ông Nguyễn Anh Hào, công ty luật TNHH Quốc Tế Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Vĩnh Hà, Phó tổng giám đốc, giám đốc tư vấn doanh nghiệp công ty Grant Thornton Việt Nam

Bà Phạm Minh Loan ví việc đầu tư như cuộc hôn nhân. Các doanh nghiệp chọn nhà đầu tư vì cần tiền để phát triển, cần người đồng hành chia sẻ tầm nhìn, cạnh tranh với đối thủ, đối trọng trong quan điểm… khi những lý do này tạo nên nền tảng của một thương vụ, vấn đề định giá không quan trọng nữa.

Dù vậy, cũng có nhiều yếu tố mang tính định lượng ảnh hưởng đến yếu tố định giá, nhưng các quỹ đầu tư có nhiều kỹ thuật để có thể điều hòa và thu hẹp khoảng cách về giá. Trong đó, yếu tố tăng trưởng của doanh nghiệp quyết định sự đầu tư, mua bán.

Những bất đồng trong quá trình đầu tư và cách giải quyết

Một doanh nghiệp cách đây 4 năm tăng trưởng mạnh, doanh số tài chính cao. Nhưng nhìn vào đó nhà đầu tư thấy cách đi như thế không đúng với năng cốt lõi của doanh nghiệp. Lúc này quỹ đầu tư xin thoái vốn sau 5 năm. Sau đó, doanh nghiệp đi xuống rất nhanh, doanh số chỉ bằng 40 – 50% của 5 năm trước đó.

Đây là một ví dụ được các diễn giả chia sẻ tại buổi caffe talk, từ đây, bà Loan phân tích rằng, đó là những bất đồng về mặt chiến lược, khi doanh nghiệp để chiến lược vượt ra khỏi giá trị cốt lõi của mình.

“Đây là điều nhà đầu tư không muốn, bởi khi họ đầu tư là đầu tư cho năng lực cốt lõi”, bà Phạm Minh Loan nói.

Một yếu tố nữa cũng được diễn giả trao đổi với doanh nghiệp trong chương trình là “các nhà tư vấn”.

Trong khi doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài có tư vấn đi chung, doanh nghiệp Việt Nam gần như không có. Đây là thói quen của doanh nghiệp Việt, ông Nguyễn Anh Hào nhận xét.

“Muốn gọi vốn thành công cần nhà tư vấn đi cùng. Bởi liên quan đến đàm phán, sự hiểu biết và mong muốn của mỗi bên rất quan trọng. Nhà tư vấn có sự hiểu hai bên họ sẽ “rủ rỉ” cùng thiết kế về cơ cấu đầu tư sao cho được lòng cả hai bên”, ông Nguyễn Anh Hào khẳng định.

Tại sự kiện, Bà Nguyễn Thị Ngọc Châu, Trưởng phòng cấp cao, Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp – Công ty Grant Thornton Việt Nam trình bay báo cáo khảo sát của công ty Grant Thornton, cho thấy: Singapore, Việt Nam, Indonesia và Malaysia là bốn thị trường dẫn đầu về số lượng thương vụ và giá trị đầu tư tư nhân tại khu vực Đông Nam Á trong năm 2018.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Châu chia sẻ với các doanh nghiệp tại sự kiện

Bài, ảnh: Trần Quỳnh