Ông Julien Brun, Tổng Giám Đốc công ty tư vấn CEL ConsultingẢnh: Internet

Báocáo mới nhất về chuỗi cung ứng nông sản của Ngân Hàng Thế Giới tiết lộ một vàichỉ số đáng quan tâm đối với ngành nông nghiệp Việt Nam. Trên thang điểm 100,Việt Nam hiện đạt 55.7 điểm trên phương diện họat động chuỗi cung ứng, 60.6 điểmtrên phương diện quản lý chất lượng sản phẩm và 48.4 điểm trên phương diệnthương mại kinh doanh nông sản.So với Philippines, Việt Nam trội hơn trênphương diện quản lý chất lượng nhưng lại kém hơn trên phương diện họat động chuỗicung ứng và thương mại.Việt Nam cũng có điểm số thương mại thấp hơn Campuchiavà Lào. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp của Việt Nam vốn đã phát triển từ lâuđời và hiện chiếm khoảng 18-20% tổng sản phẩm quốc gia, những điểm số nói trênđặt ra một câu hỏi, đâu là nút thắt cổ chai của chuỗi cung ứng ngành nông nghiệpViệt Nam?

Cácchỉ tiêu đánh giá chuỗi cung ứng nông nghiệp – Ngân Hàng Thế Giới, 2015-2016.

Quốc gia

Quản trị cung ứng

Quản lý Chất lượng

Thương mại

Việt Nam

55.7

60.6

48.4

Campuchia

49.1

41.1

61.3

Philippines

68.5

58.8

63.8

Myanmar

37.8

39.7

37.5

Lào

47.4

55.0

59.4

Tỳ lệtổn thất, trung bình 25-30% theo báo cáo chính thức, trên thực tế có thể lên đếntrên 40%

Tổnthất trong quá trình thu hoạch, chế biến, lưu trữ vận chuyển là một bài toánkhó đối với chuỗi cung ứng nông sản. Theo báo cáo của Cục Chế Biến, tỷ lệ tổnthất trung bình hiện nay là 25-30%. Tuy nhiên, đối với trái cây và rau quả, tùytheo phương thức chế biến và vận chuyển, mức độ tổn thất có thể lên đến 45%.Tương tự là 35% đối với các sản phẩm thủy hải sản. Theo nghiên cứu của Tổ chứcLương Thực và Nông Nghiệp (FAO) Liên Hiệp Quốc, 63% tổn thất đến từ quá trìnhthu hoạch, thu gom, vận chuyển, lưu trữ trên toàn chuỗi cung ứng.

Nguyênnhân chính dẫn đến tỷ lệ tổn thất cao có thể kể đến mức độ cơ giới hóa thấptrong sản xuất nông nghiệp cũng như năng lực vận chuyển và vận hành chuỗi cung ứnglạnh. Nghiên cứu của Ngân Hàng Thế Giới cho biết Việt Nam có chỉ số cơ giới hóa24.4 điểm, tương đương với Lào, Campuchia và Myanmar nhưng kém Philippines 40điểm. Nghiên cứu cũng cho thấy chỉ số vận tải nghành nông nghiệp củaPhilippines và Lào cao hơn Việt Nam từ 10-15 điểm.

Về vấnđề chuỗi cung ứng lạnh, ông Julien Brun, Tổng Giám Đốc công ty CEL Consultingcho biết đây là một chủ đề được quan tâm sâu sắc đối với ngành nông nghiệp vàthực phẩm. Tính đến nay, Ngân Hàng Thế Giới và Nhà Nước Việt Nam đã đầu tư tổngcộng hơn 10 tỷ USD để phát triển chuỗi cung ứng lạnh nhằm giảm tổn thất và nângcao chất lượng thực phẩm bán ra trên thị trường. Hiện nay logistics của ngànhnông nghiệp Việt Nam còn rất nhiều những bên thu mua, vận chuyển và các cơ sởchế biến nhỏ lẻ. Những đơn vị này thường thiếu những trang thiết bị, cơ sở vậtchất để vận hành chuỗi cung ứng lạnh hiệu quả dẫn đến tổn thất về cả lượng vàchất.

Thiếunhững quy định giúp gỡ bỏ những rào cản trong vận tải xuyên biên giới

ViệtNam thuộc vào nhóm nước mà hoạt động vận tải quốc tế còn chưa được tối ưu hóa.So giữa Việt Nam và người láng giềng Campuchia, mặc dù chỉ số vận tải tổng thểđược đánh giá tương tương, chỉ số vận tải quốc tế của Việt Nam lại chỉ bằng mộtnửa của Campuchia Và Philippines. Với vai trò một quốc gia xuất khẩu nông nghiệpmạnh, những hạn chế trong vấn đề vận tải quốc tế sẽ có thể ảnh hưởng tới năng lựcthương mại của Việt Nam.Nghiên cứu cũng cho thấy vận tải quốc tế là một trongnhững yếu tố chủ chốt giúp nâng cao năng lực thương mại nông nghiệp của quốcgia vì đây là mặt hàng dễ hư hỏng có tuổi đời ngắn và tiêu chí đánh giá khắtkhe.

Ngành lương thực Việt Nam cần tập trungcải thiện chuỗi cung ứng lạnh để nâng cao chất lượng không chỉ của sản phẩm suấtkhẩu mà còn của sản phẩm tiêu thụ trong nước

Mặcdù trong vòng 10 năm qua, quy mô kho lưu trữ lạnh tại Việt Nam đã tăng gấp 4 lần,nhựng lại tập trung chủ yếu ở khu vực miền Nam nhằm phục vụ hàng thủy hải sảnxuất khẩu. Chuỗi cung ứng lạnh cho lương thực đầu ra thị trường nội địa tại hệthống nhà hàng và siêu thị trong nước vẫn còn rất hạn chế.Đa phần các doanhnghiệp hoạt động trong chuổi cung ứng lạnh là doanh nghiệp trong nước (48%) vớiquy mô nhỏ lẻ. Chính vì đặc điểm này mà hoạt động của chuỗi thường sẽ bị phânkhúc trên từng giai đoạn thay vì vận hành một cách xuyên suốt, và thiếu nhữnghoạt động đem lại giá trị cao. Các bên sản xuất nông phẩm, phân phối nông sản,các chuỗi nhà hàng và siêu thị cần hợp tác một cách chặt chẽ hơn với các bên dịchvụ chuỗi cung ứng lạnh tập trung vào các tiêu chí giá trị, chất lượng và mức độxuyên suốt trên toàn chuỗi. Các doanh nghiệp nhỏ lẻ thường đưa ra giá thành thấpnhưng lại thiếu những tiêu chí kiểm soát chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩmvà vì thế thường có độ tổn thất cao hơn. Việc lựa chọn bên logistics giá thấpthường sẽ phản tác dụng tiết kiệm chi phí. Ngoài hư hỏng, nhiểm bẩn trong quátrình vận chuyển gây hao hụt, sản phẩm còn bị rút ngắn tuổi thọ. Đây là mộttrong những chi phí tiềm ẩn mà các doanh nghiệp có thể chưa tính toán được. Việchạn sử dụng bị rút ngắn do quá trình vận chuyển và bảo quản không tốt là một yếutố mà các doanh nghiệp cần cân nhắc khi chọn lựa giữa dịch vụ logistics giá rẻvà dịch vụ logistics xuyên suốt và giá trị cao.

CEL Consulting làcông ty tư vấn quản lý chuỗi cung ứng, logistics tại khu vực Đông Nam Á từ 2005. CEL Consulting đi đầu phát triển các giải pháp công nghệ giúp quản lý và vận hành cung ứng, kinh doanh hiệu quả hơn nhưgiải pháp BI theo thời gianthực “Metrix”, công nghệ mô phỏng chuỗi cung ứng SIMCEL…CEL Consulting cũng là đối tác uỷ quyền của các tổ chức và hiệp hội hàng đầu trên thế giới trong ngành cung ứng như APICS – Hiệp hội Quản trị Cung ứng Toàn cầu,ISM – Học viện Quản lý Nhà cung cấp của Mỹ… nhằm hỗ trợ đào tạo và phát triển nhân sự Việt Nam trong ngành cung ứng một cách chuyên nghiệp và bài bản qua các chứng chỉ quốc tế như CPIM, CSCP, CPSM, CPSD… 
www.cel-consulting.com


Viết bởi BSA