Nike chật vật tái cấu trúc để tìm lại thời vàng son đại lục

Nike chật vật tái cấu trúc
Gian hàng của Nike tại triển lãm nhập khẩu ở Thượng Hải hồi tháng 11-2025. Doanh thu của hãng giày thể thao Mỹ giảm 26% trong quý vừa rồi tại thị trường Great China - gồm đại lục, Hồng Kông và Macau. Ảnh: Reuters
  • Doanh thu của Nike tại thị trường Greater China (Đại Trung Hoa, gồm đại lục, Hồng Kông và Macau) sụt giảm gần 30%, giảm liên tiếp 9 quý.
  • Sáp nhập mảng thị trường Great China vào cụm lớn hơn châu Á – Thái Bình Dương thành APGC.
  • Từ tháng 1-2027, Nike sẽ cắt hợp đồng với hàng ngàn đối tác bên thứ ba (như Topsports, Pou Sheng) để chống bán phá giá và giành lại định vị “thương hiệu cao cấp”, chấp nhận rủi ro mất 20% doanh số ngắn hạn.
  • Nike đang thất thế trước đối thủ quốc tế: Adidas tăng trưởng 13%, Salomon và Hoka chiếm lĩnh thị trường ngách. Bên cạnh đó là các “ông lớn” nội địa như Li-Ning, Anta hay Xtep – có hãng quyết tâm vào thị trường sân nhà Mỹ.
  • Cảnh giác trước làn sóng China Chic (Guochao): Giới trẻ Trung Quốc ưu tiên các thương hiệu “huy hiệu hành vi” (như Xtep) tích hợp sâu văn hóa bản địa.

Trung Quốc là thị trường toàn cầu lớn thứ hai của Nike. Nhưng Nike đang chật vật tái cấu trúc để tìm lại thời vàng son khi doanh thu giảm gần 30% trong thời gian qua. Gã khổng lồ sản phẩm thể thao của Mỹ đã chậm chạp so với đối thủ nội địa và quốc tế trên thị trường đại lục.

Cửa hàng ý tưởng (concept store) NikeLab tại Thượng Hải, nằm trong khu Tô giới Pháp cũ, từng là điểm đến mơ ước của giới mộ điệu giày thể thao Trung Quốc. Đây cũng là nơi trưng bày những mẫu độc quyền của dòng Air Force 1. Hôm 7-10, cửa hàng này đã chính thức đóng cửa, chấm dứt 12 năm hoạt động.

Việc đóng cửa này nằm trong chiến lược thu hẹp mô hình cửa hàng ý tưởng trên toàn cầu của Nike. Tuy nhiên, Nikkei Asia viết, động thái này diễn ra vào một thời điểm nhạy cảm đối với gã khổng lồ, bởi Nike đang chật vật tìm cách trở lại thời hoàng kim tại đại lục. Đây là thị trường lớn thứ hai và thuộc loại quan trọng nhất của hãng.

Doanh thu ảm đạm

Nike đang lâm cảnh chợ chiều tại thị trường đại lục. Đầu tháng 10-2026, Financial Times ghi nhận doanh thu của Nike tại thị trường lớn thứ hai này đã sụt giảm mạnh tới 26-29%. Financial Times nhấn mạnh văn hóa thể thao tại Trung Quốc đang dịch chuyển từ các bộ môn đại chúng sang chạy bộ đêm và lối sống “quý tộc ngách” (như yoga với Lululemon), nơi Nike đang tỏ ra chậm chân hơn các thương hiệu năng động khác.

“Những vấn đề của Nike tại Trung Quốc một phần xuất phát từ chiến tranh thương mại Mỹ – Trung và các yếu tố chính trị khác, phần còn lại là do những khó khăn kinh tế của giới trẻ Trung Quốc”, ông David Swartz, nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar nhận định. Nike “cũng cần phải lấy lại vị thế của một thương hiệu cao cấp trong khu vực bằng cách thiết kế những sản phẩm mà người tiêu dùng sẵn sàng rút hầu bao”.

Doanh thu tại khu vực Đại Trung Hoa đã sụt giảm 9 quý liên tiếp tính từ năm 2024. So với đỉnh điểm vào năm 2021, doanh thu cả năm tài chính 2026 đã thấp hơn tới 30%. Xu hướng này là nguyên nhân chính khiến giá cổ phiếu của Nike bốc hơi gần một nửa trong năm nay, đẩy công ty ra khỏi nhóm 100 doanh nghiệp lớn nhất nước Mỹ. Không chỉ lao đao vì sụt giảm doanh số, trước đó các thương hiệu lớn như Adidas, Nike… đối diện thua lỗ, chuẩn bị tăng giá trước sức ép thuế đối ứng cũng đã cho thấy một bức tranh vĩ mô đầy thách thức.

Trong một cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh, CEO Elliot Hill chia sẻ với các nhà phân tích rằng công ty đang “hành động khẩn trương để cải thiện hiệu suất tại Trung Quốc”. Cùng ngày, công ty công bố sáp nhập thị trường Đại Trung Hoa (Greater China, gồm đại lục, Hồng Kông và Macau) với khu vực châu Á – Thái Bình Dương để tạo thành một phân khúc mới mang tên “APGC”.

Tuy nhiên, chuyên gia Swartz cũng nhấn mạnh cần có một góc nhìn bao quát hơn: “Dù đây là một vấn đề đáng ngại, nhưng hiện tại Trung Quốc chỉ chiếm chưa tới 15% tổng doanh số và lợi nhuận của Nike. Nếu Nike có thể làm tốt hơn ở Bắc Mỹ hoặc Tây Âu, họ có thể bù đắp phần nào cho những khó khăn ở Trung Quốc”.

Cửa hàng Nike tại Thâm Quyến, hãng đang tái cấu trúc để tìm lại thời vàng son.
Cửa hàng flagship của Nike tại Thâm Quyến. Trung Quốc là thị trường toàn cầu lớn thứ hai của Nike. Ảnh: Getty Images

Canh bạc “đứt chến”*

Bà Cathy Sparks, tân giám đốc phụ trách thị trường Trung Quốc của Nike, cho rằng một phần nguyên nhân dẫn đến tình cảnh lao đao là do các nhà cung cấp bên thứ ba giảm giá sản phẩm quá sâu.

Tập trung vào canh bạc cải tổ hệ thống phân phối này, trong ba tháng qua (từ tháng 7 – 10-2026), Nike đã quyết định cắt hàng ngàn điểm phân phối trực tuyến bên thứ ba (gồm cả các ông lớn Topsports và Pou Sheng). Reuters nói đây là nỗ lực quyết liệt nhằm giành lại quyền kiểm soát giá, chấm dứt tình trạng giảm giá tràn lan làm mất đi hình ảnh “cao cấp”. Tuy nhiên, hãng tin cũng trích lời các nhà phân tích cảnh báo rằng, hành động này có thể khiến doanh thu ngắn hạn rơi tự do, bởi mảng bán buôn cho bên thứ ba đang chiếm tỷ lệ gần 20% tổng doanh số của Nike tại đây.

Thay vào đó, hoạt động bán hàng trực tuyến sẽ được điều phối qua các gian hàng chính thức của thương hiệu. Điều này nhằm bảo đảm trải nghiệm của người tiêu dùng luôn “trực tiếp, nhất quán và mang đậm chất Nike không thể nhầm lẫn”, như lời bà Sparks.

Gấp rút bản địa hóa

Đào sâu vào chiến lược của nữ tướng Cathy Sparks, Nike đang gấp rút nhân đôi quy mô đội ngũ thiết kế bản địa nhằm tung ra các bộ sưu tập kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại. Wall Street Journal và Sports Business Journal chỉ ra một thực tế đáng báo động: các đối thủ Trung Quốc như Anta và Li-Ning đã bắt đầu “đánh ngược” vào sân nhà Mỹ của Nike. Chẳng hạn, Anta mở flagship tại Los Angeles, Li-Ning tài trợ siêu sao NBA Steph Curry.

Ông Wei Kan, một chuyên gia kỳ cựu từng làm việc cho Nike, Converse và là nhà sáng lập Conduit Asia – hãng tư vấn chiến lược thương hiệu thể thao và phong cách sống. Ông tóm tắt chiến lược này là sự kết hợp giữa “trao quyền quyết định cho địa phương và thắt chặt kiểm soát mảng thương mại điện tử”.

Tuy nhiên, ông cảnh báo việc kiểm soát phân phối chưa đủ để đảo ngược tình thế nếu “sức hút thực sự của thương hiệu không bắt kịp các đối thủ khác”. Sự vươn lên của Anta hay Li-Ning ngay tại thị trường quốc tế là minh chứng rõ nét cho thấy phương Tây tuyệt đối đừng bao giờ xem thường Trung Quốc ở mảng tiêu dùng thời trang thể thao.

Người trẻ Thượng Hải vẫn đang đổ xô mua giày leo núi Salomon như một món đồ thời trang sành điệu. Còn thương hiệu giày chạy bộ Hoka của Mỹ đã xây dựng thành công một cộng đồng thông chạy bộ của họ ở đại lục.

Trong khi đó, Adidas – đối thủ lớn nhất toàn cầu của Nike – tăng trưởng 13% doanh số tại Trung Quốc trong năm 2025. Adidas đã áp dụng một chiến lược bản địa hóa, bao gồm việc tái định vị dòng sản phẩm ngoài trời để nắm bắt sự bùng nổ của thị trường khi người tiêu dùng ngày càng có xu hướng kết nối với thiên nhiên. Khác với Nike, Adidas đã mở rộng độ phủ sóng trên thị trường bằng cách tận dụng các đối tác bán lẻ bên thứ ba.

“Các nhà phân phối vẫn đang e dè với Nike trong khi gia tăng đầu tư vào Adidas và ASICS”, theo một báo cáo của Jefferies trong tháng 10. Các nhà phân tích nói thêm rằng sự suy yếu của Nike dường như ngày càng mang tính “đặc thù của riêng thương hiệu”.

Làn sóng China Chic (thích thương hiệu nội địa) khiến Nike sa sút.
Nike là nhà tài trợ lớn nhất cho giải marathon thường niên tại Thượng Hải vào cuối năm ngoái, nhưng giày nội địa Xtep lại là thương hiệu được các vận động viên lựa chọn sử dụng nhiều nhất. Ảnh: VCG / Getty Images

“Huy hiệu hành vi” là gì?

Ông Kan từ Conduit Asia nhận định: “Trung Quốc đã tiến xa hơn theo hướng mà tôi gọi là thị trường ‘huy hiệu hành vi’ (behavior-badge market). Người mua sẽ ưu ái những thương hiệu hiện diện rõ nét trong cách mọi người thực sự tập luyện, ăn mặc và lướt mạng”.

Hơn nữa, tinh thần “China Chic” (tiếng Trung: 国潮 – Guochao). “Làn sóng quốc triều” là xu hướng tiêu dùng mà trong đó người trẻ Trung Quốc ưu tiên lựa chọn các sản phẩm nội địa tích hợp văn hóa truyền thống.

Vào tháng 11 năm ngoái, Nike vẫn là nhà tài trợ lớn nhất cho giải marathon thường niên của Thượng Hải. Tuy nhiên, thương hiệu nội địa Xtep lại chiếm trọn hào quang khi một vận động viên trẻ, Feng Peiyou, đã thiết lập kỷ lục mới cho nam tại Trung Quốc với một đôi giày chạy của hãng này.

Xtep nổi bật khi trở thành thương hiệu được những người tham gia sử dụng nhiều nhất. Cứ 5 người chạy thì có một người mang giày của hãng này.

“Bên cạnh nguồn cung sản phẩm, Nike vẫn cần một câu chuyện thương hiệu bản địa trọn vẹn và nhất quán hơn tại Trung Quốc, một câu chuyện tạo được sự đồng điệu với văn hóa và các điểm chạm bán lẻ địa phương, chứ không chỉ là những chiến dịch toàn cầu được áp cho đại lục và rất chậm chạp trong điều chỉnh thích ứng”, ông Kan nhận định.

(*) “Đứt chến”: phương ngữ Nam bộ nghĩa là “hết tiền”, “cháy túi”…

Ricky Hồ – BSA Media


Xem thêm

Tuyệt đối đừng bao giờ xem thường Trung Quốc!

Các thương hiệu lớn như Adidas, Nike… đối diện thua lỗ, chuẩn bị tăng giá trước sức ép thuế đối ứng


Tin bài khác: