Robot công nghiệp Việt Nam: tăng nhanh về lượng, nhưng đã đủ chất?

Số lượng robot công nghiệp tại Việt Nam tăng 6 lần trong 5 năm qua. Nhưng tốc độ tăng trưởng này vẫn chưa được xem là "đủ chất". Ảnh: Phovoir / iStock

Robot công nghiệp Việt Nam: tăng nhanh về lượng, nhưng đã đủ chất?

Bản tin thị trường (từ ngày 17 đến 23-8)

Thị trường tự động hóa Việt Nam đang bùng nổ nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng. Theo Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR) và các hãng tư vấn, Việt Nam lắp đặt mới khoảng 3.200 robot công nghiệp trong năm 2025, tăng gần 27%. Phần lớn số robot này cánh tay robot đa khớp và robot SCARA phục vụ ngành điện tử, ô tô.

Tính đến năm 2026, tổng số robot đang vận hành đạt 16.000 – 17.500 đơn vị, tăng gấp 6 lần so với con số của 5 năm trước, là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất củng cố vị thế Việt Nam trong Top 10 thế giới. Các dòng robot chính gồm:

1/ Cánh tay robot phân loại/bốc xếp: Sử dụng phổ biến tại các nhà máy thực phẩm (như dây chuyền tự động hóa của Vinamilk), đóng gói bao bì, hoặc phân loại logistics.

2/ Robot hàn và lắp ráp: Phục vụ cốt lõi cho ngành chế tạo xe hơi và cơ khí nặng, như tổ hợp sản xuất xe VinFast đang vận hành khoảng 1.200 robot của hãng ABB, hay các dây chuyền lắp ráp xe lớn của Thaco (Trường Hải).

3/ Robot lắp ráp linh kiện điện tử: chiểm tỷ lệ áp đảo hiếm tỷ trọng áp đảo tại các trung tâm công nghiệp lớn như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Bình Dương thông qua chuỗi cung ứng của Samsung, Foxconn, LG…

4/ Robot cùng làm việc với con người (cobot): Dòng robot thế hệ mới cho phép làm việc song song, an toàn với con người không cần rào chắn. Phù hợp cho các xưởng sản xuất cần sự tỉ mỉ, linh hoạt và tối ưu không gian diện tích.

5/ Robot tự hành kho vận (AGV/AMR): Chịu trách nhiệm vận chuyển nguyên vật liệu nội khu giữa các khu vực sản xuất và kho bãi một cách tự động.

Dù tốc độ ứng dụng nhanh, khoảng cách về năng lực tự động hóa giữa các khối doanh nghiệp tại Việt Nam vẫn rất lớn. Báo cáo đánh giá chỉ số sẵn sàng công nghệ do tổ chức CSIRO (Úc) hợp tác nghiên cứu cùng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam ghi nhận:

  • Chỉ khoảng 10–15% doanh nghiệp (tập trung ở khối FDI và một số tập đoàn lớn như VinFast, Hòa Phát, Viettel) đạt mức độ tự động hóa tích hợp, vận hành bằng robot thông minh kết nối dữ liệu thời gian thực.
  • Hơn 70% doanh nghiệp sản xuất nội địa vẫn dừng lại ở mức tự động hóa cơ bản hoặc bán tự động hóa, như các công đoạn kết nối rời rạc, vận hành phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công).

Trong khi đó, thị trường tự động hóa thế giới có tốc độ chuyển biến nhanh hơn. Chẳng hạn startup Real Touch của Nhật Bản với các cánh tay robot có độ linh hoạt và tinh tế như bàn tay con người, như gắp các lát cá hay sushi mà không làm vỡ nát.

Còn X Square Robot chuẩn bị thương mại hóa cánh tay robot phân loại bưu kiện tại Trung Quốc.

Các loại robot của Trung Quốc đã thực hiện nhiều màn trình diễn ngoạn mục như pha cà phê, làm kem hay kẹo bông gòn tại Hội nghị robot thế giới 2026 (WRC 2026) tại Bắc Kinh trong tuần rồi.

“Trái dưa bổ tám” đang là của nền kinh tế Hàn Quốc có nhiều hộ độc thân với người trẻ đơn thân và người già cô độc sống một mình. Các chuỗi bán lẻ và dịch vụ phải chia nhỏ khẩu phầu, sáng tạo các dịch vụ tương ứng cho nhu cầu của một người.

Đây cũng là câu chuyện của thì hiện tại và tương lai gần của Việt Nam.

Năm ngoái, giá gạo tăng vọt tại Nhật Bản – tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam. Nhưng mọi chuyện đã đảo chiều, với dự báo giá gạo có thể giảm 40% trong các tháng tới.

4 thương vụ IPO của Việt Nam lọt vào Top 10 các vụ IPO lớn nhất tại Đông Nam Á trong nửa đầu năm 2026. Việt Nam cũng đứng đầu về giá trị vốn hóa.

BSA Media