Tại tọa đàm “Tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông thủy sản Việt Nam” diễn ra sáng 26/6 tại TPHCM, hai chuyên đề được các diễn giả đưa ra bàn thảo, gồm: “Nhận diện nút thắt của xuất khẩu nông thủy sản Việt Nam” và: “Giải pháp nào để xuất khẩu nông thủy sản Việt Nam bền vững trước cơ hội mới?”.

Chương trình tọa đàm thu hút sự tham dự của nhiều doanh nghiệp nông sản, thủy sản

Từ đầu năm đến nay, xuất khẩu nông sản của Việt Nam bị tác động tiêu cực bởi dịch bệnh Covid-19. Nhiều đơn hàng bị hủy hoặc chậm giao, tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thương mại của các doanh nghiệp. Mặt khác, về chủ quan, mặt hàng nông, thuỷ sản Việt Nam đang còn tồn tại một số vấn đề: chủ yếu xuất khẩu sản phẩm thô, xuất khẩu tiểu ngạch còn nhiều; kim ngạch xuất khẩu vào thị trường cao cấp còn ít; quy trình nuôi trồng, thu hoạch chưa đạt chuẩn …

Thời gian qua, nhiều nông sản của Việt Nam xuất thô qua Trung Quốc gặp khó khăn, nhiều lúc ùn ứ ở cửa khẩu. Phía Trung Quốc muốn doanh nghiệp xuất khẩu chính ngạch thay vì tiểu ngạch. Họ yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn, chất lượng và hàng hóa phải truy xuất nguồn gốc.

Ông Vi Công Tường, Phó Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn cho rằng: “Trung Quốc đang làm mạnh việc truy xuất nguồn gốc. Nếu trước đây chỉ cần dán tem trên bao bì thì hiện nay họ yêu cầu in nội dung truy xuất hàng hóa trên bao bì. Và việc in như vậy doanh nghiệp phải chuẩn bị sẵn nếu để lên cửa khẩu mới làm thì sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng hàng hóa và thời gian làm thủ tục ở cửa khẩu”.

Các giải pháp nhằm xuất khẩu nông thủy sản cần hướng tới

Các diễn giả tại từng phiên thảo luận
Mỗi phiên thảo luận bàn về những chủ đề khác nhau

Tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Quốc Toản, Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển Thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – NN&PTNT) chỉ ra 4 nút thắt ở lĩnh vực nông thủy sản, gồm: Vốn tín dụng; áp lực chi phí sản xuất, thuế, phí; hệ thống logistic – kho lạnh phục vụ bảo quản nông sản còn hạn chế và tình hình giao thương, thông quan hàng hóa nông sản tại các cửa khẩu biên giới Việt – Trung.

Trong khi đó, bà Vũ Kim Hạnh, giám đốc Trung tâm BSA cho rằng, có một số vấn đề về thị trường rất đáng quan tâm liên quan đến nông sản Việt Nam, như: Nông sản Việt Nam bị định kiến của nhà mua hàng quốc tế về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, đến nay chỉ có chừng 5% là đạt tiêu chuẩn quốc tế; nông sản Việt Nam không có thương hiệu, không thâm nhập được chuỗi thương mại toàn câu; thiếu thông tin thị trường và khả năng xử lý thông tin này từ cơ quan quản lý nhà nước đến doanh nghiệp, nông dân đều yếu.

Theo bà Hạnh, vấn đề về bảo quản, chế biến được nói từ lâu nhưng vẫn còn nhiều khó khăn.

“Chúng ta cần một chính sách thực sự khuyến khích nông dân làm tiêu chuẩn, đảm bảo an toàn và chất lượng. Còn chính sách xây kho, xây nhà máy chế biến… nhà nước có vai trò chính, kiên định thực hiện vì lợi ích lâu dài cho nền kinh tế”, bà Hạnh cho biết.

“Không thể kinh doanh nông sản với những hộ nông dân riêng lẻ, hình thức sản xuất chế biến nhỏ tại nhà mà phải dứt khoát đi sâu vào hình thức hợp tác lớn, sản xuất lớn, công nghệ cao”, bà Hạnh nói.

Bàn về vấn đề tiêu chuẩn, bà Vũ Kim Hạnh cho biết thêm, hiện nay Hội DN HVNCLC đã phối hợp với tổ chức GlobalG.A.P để triển khai đánh giá – cấp chứng nhận tiêu chuẩn LocalG.A.P, cho nông sản Việt Nam. Áp dụng LocalG.A.P sẽ mở ra triển vọng mới cho nông sản Việt Nam, và chỉ với VietG.A.P là có thể tiếp cận được LocalG.A.P để đi ra thị trường thế giới nhanh chóng và ổn định.

Viết bởi Quỳnh Trần