Sẽ phải khai tử một số doanh nghiệp dệt may đáng kể vì “không đủ sức khỏe” khi tham gia TPP

Ảnh: Internet

Hội trường Thời báo Kinh tế Sài Gòn sáng 21/08 “nóng” lên bởi vấn đề được và mất của ngành dệt may khi Việt Nam gia nhập TPP dù chủ đề của buổi tọa đàm liên quan đến 3 ngành: dệt may, da giày và nông nghiệp. Sẽ phải khai tử một số doanh nghiệp dệt may đáng kể vì “không đủ sức khỏe” khi tham gia TPP nhưng cần xem đó là một tất yếu để ngành dệt may Việt Nam cải thiện lại mình.

“Nóng” với Yarn Forward

Hiện nay, nguyên liệu bông sản xuất trong nước chỉ đáp ứng được khoảng 1% nhu cầu sản xuất sợi. Còn lại phải nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp lo lắng ngành dệt may sẽ không chuyển mình kịp khi thời gian đàm phán chỉ được kéo dài đến cuối năm 2013 (có thể sớm hơn như hứa hẹn của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Barack Obama tại Mỹ hồi 25/07/2013). Thời gian ân hạn 2 năm không đủ để hình thành ngành công nghiệp phụ trợ cho dệt may trong nước.

Vì thế, quy định về Yarn Forward được duy trì trong TPP là một bất lợi lớn. Mỹ hiện áp thuế nhập khẩu dệt may là 11%; riêng sản phẩm quần áo lên gần 30%. Muốn hưởng được thuế suất ưu đãi của TPP, Việt Nam phải nhập khẩu nguyên liệu từ các quốc gia thành viên như quy định Yarn Forward. Trong khi hiện nay phần lớn nguyên liệu ngành này được nhập khẩu từ Trung Quốc – quốc gia không tham gia TPP. “Chúng ta không nên hi vọng vào thay đổi quy định Yarn Forward vì các vấn đề đưa ra đàm phán không bao giờ thay đổi. Có chăng là sự nới lỏng hơn một chút”, ông Phạm Hữu Nam, Trưởng phòng Pháp chế – VCCI tại TPHCM, khẳng định.

Ngành dệt may gặp thách thức lớn và cũng là cơ hội khi Việt Nam tham gia TPP. Trong ảnh là biểu đồ nhập khẩu dệt may của Mỹ

Ông Lê Quang Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty CPSXTM may Sài Gòn (Garmex Sài Gòn), đề xuất Chính phủ cần phải quan tâm xây dựng ngành công nghiệp dệt may đảm bảo nguồn nguyên liệu nội địa. Ông Hùng nhấn mạnh: “Năm 2015, hàng hóa ASEAN và Trung Quốc sẽ tràn ngập thị trường nội địa. Không loại trừ khả năng hàng dệt may Trung Quốc dán mác Việt Nam để xuất khẩu và dệt may Việt Nam tiếp tục chịu thuế chống phá giá. Nếu không chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, doanh nghiệp FDI sẽ hưởng lợi từ xuất khẩu dệt may. Còn doanh nghiệp Việt Nam chỉ dừng lại ở gia công”.

Ứng xử với TPP như thế nào?

Việt Nam ứng xử với TPP như thế nào cho đúng? Đó là vấn đề được nhiều người quan tâm. Chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan đặt vấn đề: “Đứng ngoài ASEAN, Việt Nam có thoát khoải ách ASEAN và Trung Quốc không? Lệ thuộc vào Trung Quốc, ngành dệt may có tốt hơn hay lợi ích xuất khẩu rơi vào tay Trung Quốc? Không còn Mỹ, dệt may có sống được?” Và bà cũng nói thêm rằng, dù tham gia TPP hay không, Việt Nam cũng phải tiếp tục cải cách những thể chế như lúc cam kết tham gia FTA để có những bước tiến nhảy vọt. Khi đàm phán FTA, Việt Nam thay đổi hàng loạt các thể chế, liên tục cải cách luật pháp cho phù hợp. Và kết quả là kinh tế tăng trưởng liên tục, có lúc GDP đạt trên 8%/năm. Nhưng đến khi cam kết WTO, những cải cách này dường như chậm lại và thay đổi không đáng kể dẫn đến ngờ vực về hiệu quả của WTO.

“Chúng ta gặp khó khi đàm phán TPP là do không thực hiện đầy đủ các cam kết của WTO. Thời gian tới, dù muốn dù không thì cũng phải thay đổi những thể chế cho phù hợp với tiến trình hội nhập đã bước sang giai đoạn thuận lợi hóa thương mại – thế hệ thứ hai của tự do hóa thương mại thế giới”, bà Phạm Chi Lan cho biết.

Nhiều người ví von, tham gia TPP, Việt Nam và các thành viên cùng tham gia đặt ra cuộc chơi, cùng đóng một con tàu ra khơi. Đó là một sân chơi bình đẳng nhất trong các sân chơi hiện nay. Tuy nhiên, càng ít thành viên thì việc giám sát càng chặt chẽ, đòi hỏi các bên phải thực hiện đúng cam kết. Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, nói: “Cuộc chơi trên 150 người (thành viên WTO) có thể xề xòa so với sân chơi 12-13 người (thành viên TPP). Chắc chắn sẽ có một số doanh nghiệp đáng kể trong ngành dệt may phải dừng hoạt động vì không thể chịu được áp lực cạnh tranh ngay tại ao nhà”.

Hội nhập là tất yếu. Đó là áp lực buộc doanh nghiệp phải làm và cần có cái nhìn tích cực về thách thức để tồn tại và cạnh tranh. “Doanh nghiệp dệt may cần có hướng phát triển sản phẩm giá trị gia tăng bằng cách đầu tư nguồn nhân lực cho thiết kế, tiếp cận công nghệ để phát triển bên cạnh nâng cao chất lượng công nhân”, Chủ tịch Garmex Sài Gòn Lê Quang Hùng chia sẻ.

Viết bởi BSA